İki ülke arasındaki gerilim, ABD’nin Rusya ile yaptığı dizel yakıt anlaşması ve Ukrayna’nın askeri iletişim altyapısına yönelik kısıtlamalar nedeniyle arttı.
Trump, ABD merkezli Newsmax kanalına verdiği röportajda, Zelenskiy’den hoşlanmadığını belirterek, Ukrayna liderinin ABD açısından birlikte çalışılması kolay biri olmadığını ifade etti. Zelenskiy’nin barış istediğini söylediğini ancak uzlaşmaya yanaşmadığını öne süren Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Zelenskiy arasındaki karşılıklı düşmanlığın anlaşmaya varılmasını zorlaştırdığını savundu.
Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını yeniden başlatmasını da eleştiren Trump, bu saldırıların küresel petrol fiyatlarını yükselttiğini ileri sürdü. Trump’ın tepkisinin, Rusya’nın ABD’ye dizel yakıt ihracatını etkileyebilecek saldırılardan kaynaklandığı belirtildi.
ABD ile Rusya arasında yapılan ve 300 bin ton dizel yakıtın ABD ile küresel pazara gönderilmesini öngören anlaşma, Kiev yönetiminin tepkisini çekti. Zelenskiy, söz konusu anlaşmanın Putin’e bir hediye olduğunu belirterek, “Bu, savaşı finanse etmek için doğrudan Putin’in cebine daha fazla para koyacak.” dedi.
ABD’de şubat ayında İran’la savaşın başlamasından bu yana özellikle dizel yakıt fiyatlarının önemli ölçüde yükseldiği, Trump’ın da yaklaşan ara seçimler öncesinde fiyatları düşürmeye çalıştığı kaydedildi.
Starlink gerilimi
Washington ile Kiev arasındaki anlaşmazlık, Ukrayna ordusunun sahadaki iletişiminde kritik öneme sahip ABD’ye ait Starlink uydu internet ağına erişimde kısıtlamalar getirilmesiyle daha da derinleşti.
Zelenskiy, salı gecesi yaşanan bağlantı yavaşlamasını “çok tehlikeli ve hoş olmayan bir sürpriz” olarak nitelendirdi. Ukrayna lideri, bağlantı hızlarının henüz tamamen normale dönmediğini belirtti.
Söz konusu yavaşlamanın yaşandığı sırada Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarında can kayıpları meydana geldi. Ukraynalı yetkililer ve bölge sakinleri, saldırılar öncesinde herhangi bir uyarı yapılmadığını bildirdi.
Trump yönetiminin daha önce, Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını durdurmaması halinde Kiev ile istihbarat paylaşımını kesebileceği uyarısında bulunduğu da aktarıldı. İstihbarat paylaşımı, Ukrayna’nın savunma kapasitesi açısından önem taşıyor.
Zelenski’den destek çağrısı
Londra ziyaretinin ardından Brüksel’de düzenlenen Avrupa Birliği (AB) zirvesine katılan Zelenskiy, Avrupalı müttefiklerinin desteğinden memnuniyet duyduğunu söyledi. ABD ile ilişkilerdeki gerilime değinen Ukrayna lideri, Avrupa’yı bölmek veya küçük düşürmek yerine müttefik olmak isteyen çok sayıda Amerikalının bulunduğunu ifade etti.
Zelenskiy, Rusya ile savaşın gelecek yıl Ukrayna’ya 155 milyar avroya mal olacağını belirterek, savunma ve silah ihtiyaçları için AB’den en az 70 milyar avro destek gerektiğini bildirdi. Ukrayna’nın insansız hava aracı (İHA) üretimini üç katına çıkarabilecek kapasiteye sahip olduğunu ancak bunun için yeterli finansmanının bulunmadığını kaydetti.
Ukrayna’nın karşı karşıya olduğu önemli sorunlardan birinin de kentleri ve yerleşim yerlerini korumak için kullanılan ABD yapımı Patriot hava savunma füzelerindeki eksiklik olduğu belirtildi. Zelenskiy, Avrupa’nın ülkesinin kış boyunca ihtiyaç duyacağı önleme füzelerine sahip olduğuna inandığını ancak bu silahların Ukrayna’ya parça parça ulaştığını söyledi.
AB zirvesinin ardından düzenlenen basın toplantısında Zelenskiy’ye, Trump’ın kendi siyasi sorunları nedeniyle kendisini günah keçisi ilan edip etmediği soruldu. Sorunun ardından gülümseyen Zelenskiy, gazetecilerin gülüşmeleri arasında, “Cevabım bu.” ifadesini kullandı.
Öte yandan Rusya ve Ukrayna’nın enerji altyapılarına yönelik saldırıları sürerken Trump, geçen hafta enerji tesislerine yönelik saldırıların durdurulacağını açıklamıştı. Kiev, Moskova’nın da saldırıları durdurması halinde aynı adımı atacağını bildirmiş ancak Rusya böyle bir anlaşmayı kabul etmediğini belirterek saldırılarını sürdürmüştü. Bunun üzerine Ukrayna, üç gün sonra Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarına yeniden başlamıştı.
