AB Zirvesi, Brüksel’de ikinci gününde sürüyor.
AB liderlerinin zirve sonuç bildirgesi taslağında yer alan ve Karadağ’ın tüm müzakere fasıllarının geçici olarak kapatılmasına ilişkin uzlaşının bu yıl sonuna kadar sağlanmasını, katılım antlaşmasının hazırlanmasının da mümkün olan en kısa sürede tamamlanmasını öngören ifadeler, Hırvatistan’ın müdahalesiyle metinden çıkarıldı.
Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, zirve kapsamında gazetecilere açıklamalarda bulundu.
Plenkovic, bildirgedeki değişikliğin Hırvatistan’ın girişimiyle yapıldığını doğrulayarak, “Kendi girişimimizle sonuç bildirgesini değiştirdik ve gerçekçi bir mesaj verdik. Karadağlı meslektaşlarımıza Hırvatistan ile görüşmelere sıkı sarılmaları mesajını verdik.” dedi.
İki ülke arasındaki görüşmelerin Karadağ Dışişleri Bakanı Ervin İbrahimovic ve Hırvatistan Dışişleri Bakanı Gordan Grlic Radman tarafından yürütüldüğünü belirten Plenkovic, bazı meselelerin çözülmesini istediğini söyledi.
Bazı üye ülkelerin baskısıyla karşılaştıkları yönündeki haberlere ilişkin soruya Plenkovic, “10 yıldır buradayım, hiçbir konuda kimsenin baskısı altında değilim. Hiçbir baskı olmadı, aksine sonuçta pek çok ülke anlayış gösterdi.” cevabını verdi.
Hırvatistan’ın kendi üyelik sürecinde 2007-2009 döneminde yaşadığı engellemeler nedeniyle 3-4 yıl kaybettiğini savunan Plenkovic, şunları kaydetti:
“Hırvatistan yapıcı olmanın ne demek olduğunu gösterdi. Biz Karadağ’a karşı böyle bir tutum takınmadık, yapıcı bir yaklaşım benimsedik. Karadağ’ın 2012’den bu yana süren katılım müzakerelerini destekledik, tüm AB müktesebatını paylaştık ve her konuda yardımcı olduk. Ancak çözülmesi gereken beklentilerimizi son yıllarda defalarca dile getirdik. Komşularımızın bizi anladığından eminim.”
Hırvatistan’ın talepleri
Hırvatistan AB üyesi ülkelere ve AB kurumlarına, Karadağ’ın katılım sürecine ilişkin tutumunu açıklayan bir belge iletmişti. Belgedeki 8 talepten 6’sı yargı ve temel hakları kapsayan 23. fasılla, 2’si ise dış, güvenlik ve savunma politikasına ilişkin 31. fasılla bağlantılı.
Hırvat basınına göre talepler arasında, 1990’lardaki savaşta Karadağ’daki Morinj kampında tutulan eski Hırvat mahkumlara tazminat ödenmesi, 14 kayıp kişinin aranması, savaş suçlularının yargılanması, Hırvat ailelerin mülkiyet hakları, Morinj’e anma yeri yapılması, Kotor’daki bir yüzme havuzunun adının değiştirilmesi, deniz sınırının belirlenmesi ve “Jadran” gemisinin Hırvatistan’a iadesi yer alıyor.
AB’de yeni üye kabulü tüm üye ülkelerin oy birliğini gerektirdiğinden, Hırvatistan’ın onayı Karadağ için belirleyici önem taşıyor.
AB ile katılım müzakerelerine 2012’de başlayan ve en ileri düzeydeki aday ülke olarak görülen Karadağ, 33 müzakere faslından 21’ini geçici olarak kapattı. Karadağ hükümeti, müzakereleri bu yıl sonunda tamamlayarak 2028’de AB’ye tam üye olmayı hedeflediğini açıklamıştı.
