Cuma, Kasım 20, 2026
  • Giriş
Haber Ver Kıbrıs
  • Anasayfa
  • Kıbrıs
  • Türkiye
  • Yaşam
  • Dünya
  • Spor
Sonuç yok
Tüm sonuçları göster
  • Anasayfa
  • Kıbrıs
  • Türkiye
  • Yaşam
  • Dünya
  • Spor
Sonuç yok
Tüm sonuçları göster
03e0eyJrZXkiOiItLS0tLUJFR0lOIFBVQkxJQyBLRVktLS0tLVxyXG5NSUlCSWpBTkJna3Foa2lHOXcwQkFRRUZBQU9DQVE4QU1JSUJDZ0tDQVFFQXZXTE5TbTVzMlp0cmdIc1g5QzRlXHJcbm0yanJzaWtSTFlVM0x2QWN3U1orZXVOMnZtNm1VTkhcL2NFRTZTalwvV3lybnJcL0pLTG1JSzk2aDlcL080aFBIMTVXXHJcbmQ2XC9vSlwvOHlocVhsTkdZUjZQdlZUbmlySE9haU1WaENrTGpLODdUNGZRVTkzNkhCZXpyMVZyZVE0MFZjcUl4RFxyXG43Q0Nzd0wxaHRCQ1hpZk5tOG84eE9lYm9PS01hbWl3UUliMVNTWnRcL2I3MTdlanBYbVVRNFNYamExKzJrcUFvVFxyXG5sOW9uMWJweHhWaUV3ZFlEbXNoWGtTdGlpRUpjMUw1YjFKWTJac1ZITmlpVHhCdXczQUJsUnlFSnF6eEVtaDNjXHJcbnRMUTFxMlBDUUljZGE2eWFUOEVtMkFWY25BTUwrcTBWR1VEQnFRMmxaWllnWjNZOURLOFpOT0t4d3BqWkd1WXBcclxuS1FJREFRQUJcclxuLS0tLS1FTkQgUFVCTElDIEtFWS0tLS0tIiwibmFtZV9pbmRpY2F0b3IiOiJhMmQyNTEyNTM5ZTNlNGZjYWU2OWNmYTgwNDMxNTY3Zi5taWdyYXRvci51cGRyYWZ0cGx1cy5jb20iLCJ1cmwiOiJodHRwczpcL1wvaGFiZXJ2ZXJraWJyaXMuY29tXC8iLCJhZG1pbl91cmwiOiJodHRwczpcL1wvaGFiZXJ2ZXJraWJyaXMuY29tXC93cC1hZG1pblwvIiwibmV0d29ya19hZG1pbl91cmwiOiJodHRwczpcL1wvaGFiZXJ2ZXJraWJyaXMuY29tXC93cC1hZG1pblwvIiwiZm9ybWF0X3N1cHBvcnQiOjJ9
Sonuç yok
Tüm sonuçları göster
Ana sayfa Dünya

İklim değişikliği insanlığın en eski mağara sanatını siliyor

İklim değişikliği insanlığın en eski mağara sanatını siliyor


İklim değişikliği deniz seviyelerinin yükselmesi, seller, buzulların erimesi veya kuraklık gibi pek çok şekilde ölçülebilirken Endonezya’nın ücra mağaralarında etkisi tuz kristalleriyle ortaya çıkıyor. Bilim insanları, artan sıcaklıkların, uzayan kurak mevsimlerin, nem değişimlerinin ve muson yağmurları sırasındaki su birikiminin “haloklasti” adı verilen süreci hızlandırdığını belirtiyor.


Aşınmış gözenekli kireçtaşından sızan çözünmüş tuzlar, mağara koşulları değiştikçe büyüyüp küçülen kristaller oluşturuyor. Bu süreç kayaların çatlamasına, pul pul dökülmesine ve zamanla kopmasına yol açarak insanlığın yaratıcılığına dair en eski kanıtları yok ediyor.


Zamana karşı yarış


Fransa’daki Chauvet ve İspanya’daki Altamira mağaralarından çok uzakta yer alan Endonezya mağaralarında, Avrupa’daki ünlü örneklerden on binlerce yıl daha eski çizimler bulunuyor. Arkeologlar henüz keşfedilmemiş daha eski eserlerin olabileceğini düşünürken, bu miras sonsuza dek kaybolmadan önce belgeleme yapabilmek için zamana karşı yarışıyor.


Endonezya Ulusal Araştırma ve İnovasyon Ajansı’ndan arkeolog Shinatria Adhityatama, erken dönem insanlığın kültürel ve sanatsal ifadesine dair anlayışı kökten değiştirebilecek yeni kaya sanatları keşfetmeye devam ettiklerini, ancak bilinen bazı eserlerin henüz tam olarak belgelenemeden yok olmaya başladığını ifade etti.


Endonezya’nın dördüncü büyük adası Sulawesi’de kaya sanatı barındıran 500’den fazla alan bulunuyor. Avustralya’daki Griffith Üniversitesi’nden arkeolog Basran Burhan, bu eserler arasında en az 51 bin 200 yıllık olduğu düşünülen ve üç insan ile bir yaban domuzunu tasvir eden dünyanın bilinen en eski hikaye anlatımlı resminin, 45 bin 500 yıllık yerli bir domuz çiziminin ve en az 43 bin 900 yıl öncesine dayanan bir av sahnesinin yer aldığını aktardı.


Adhityatama ise bu sanatçıların adaya tsunamilerle sürüklenerek tesadüfen değil, bilinçli ve amaçlı bir şekilde ulaştığını savunarak bu eserlerin yalnızca hayatta kalmanın ötesinde karmaşık bir toplum yapısını kanıtladığını vurguladı.


Dünyanın en eski el izi keşfedildi


Bilim insanları geçmişte kaya sanatlarının yaşını belirlerken resmin üzerindeki mineral birikintilerini kazıyarak analiz ediyordu. Ancak farklı katmanların birbirine karışması nedeniyle ortaya çıkan ortalama tarih, eserleri gerçek yaşından daha yeni gösterebiliyordu. Avustralya’daki Southern Cross Üniversitesi’nden Renaud Joannes-Boyau liderliğindeki ekibin 2021 yılında geliştirdiği lazerli yöntem ise en eski katmanı tek başına ayrıştırarak çok daha kesin sonuçlar elde edilmesini sağladı.


Bu yeni yöntem sayesinde Joannes-Boyau’nun ekibi, Ocak 2026’da Sulawesi’nin güneydoğusundaki Muna Adası’nda bulunan bir el şablonunun en az 67 bin 800 yıllık olduğunu duyurdu. İspanya’da Neandertallere ait 64 bin 800 yıllık el izinin rekorunu geride bırakarak dünyanın bilinen en eski kaya sanatı unvanını alan bu keşif, bilim dünyasında ilk etapta bazı tartışmalara yol açsa da verilerin son derece net olduğu belirtildi.


Endonezya’daki bu kadim eserler yalnızca erken dönem insanların yaşamına ışık tutmakla kalmıyor, aynı zamanda insanlığın Güneydoğu Asya’dan Avustralya’ya uzanan göç rotasına dair kritik bilgiler sunuyor. Şimdi ise henüz keşfedilmemiş olanlar da dahil tüm bu eşsiz mirasın kalıcı olarak silinmesinden endişe ediliyor.

Önceki Haber

Etnospor Kültür Festivali’nde ilk gün sona erdi

Sonraki Haber

Balıkesir’de zincirleme kaza: 4 yaralı

İlgiliHaberler

Etnospor Kültür Festivali’nde ilk gün sona erdi
Dünya

Etnospor Kültür Festivali’nde ilk gün sona erdi

Kasım 20, 2026
ABD Acil Durum Yönetim Ajansı’nda tahtakurusu alarmı: Binlerce çalışan evden çalışacak
Dünya

ABD Acil Durum Yönetim Ajansı’nda tahtakurusu alarmı: Binlerce çalışan evden çalışacak

Kasım 20, 2026
Bilim insanları kütleçekimini kullanarak duvarın arkasından mesaj gönderdi
Dünya

Bilim insanları kütleçekimini kullanarak duvarın arkasından mesaj gönderdi

Kasım 20, 2026
Almanya, Fransa, İngiltere ve Ukrayna liderlerinden “Rusya’ya kış boyunca enerji ateşkesi” çağrısı
Dünya

Almanya, Fransa, İngiltere ve Ukrayna liderlerinden “Rusya’ya kış boyunca enerji ateşkesi” çağrısı

Kasım 19, 2026
AB, Rusya’ya yönelik bireysel yaptırımları bir hafta uzattı
Dünya

AB, müzakere masasına oturana kadar Rusya’ya baskıyı sürdürecek

Kasım 19, 2026
Kremlin: Rusya, ABD ve Çin liderlerinin üçlü görüşmede ele alacağı konuların kapsamı geniş
Dünya

Çin Devlet Başkanı Şi’den, ABD ve Rusya’ya “barış içinde bir arada yaşama” mesajı

Kasım 19, 2026

Bir yanıt yazın Yanıtı iptal et

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  • UBP MYK, TBMM’nin kararını selamladı, Meclis’e karar önerisi sunma kararı aldı

    UBP MYK, TBMM’nin kararını selamladı, Meclis’e karar önerisi sunma kararı aldı

    0 paylaşım
    Paylaş 0 Tweet 0
  • KKTC’yi Tanıtma ve Yaşatma Derneği Başkanı Borataş’tan Başbakan Üstel’e Destek

    0 paylaşım
    Paylaş 0 Tweet 0
  • Narin Güran’ın ölümüne ilişkin Adli Tıp Kurumu raporu tamamlandı

    0 paylaşım
    Paylaş 0 Tweet 0
  • Üstel: Bizim adayımız belli, yani kazanan belli

    0 paylaşım
    Paylaş 0 Tweet 0
  • Cumhurbaşkanı Tatar:Halk dansları ülke tanıtımına katkı yapıyor

    0 paylaşım
    Paylaş 0 Tweet 0
Balıkesir’de zincirleme kaza: 4 yaralı

Balıkesir’de zincirleme kaza: 4 yaralı

Kasım 20, 2026
İklim değişikliği insanlığın en eski mağara sanatını siliyor

İklim değişikliği insanlığın en eski mağara sanatını siliyor

Kasım 20, 2026
Etnospor Kültür Festivali’nde ilk gün sona erdi

Etnospor Kültür Festivali’nde ilk gün sona erdi

Kasım 20, 2026
  • Anasayfa
  • Kıbrıs
  • Türkiye
  • Yaşam
  • Dünya
  • Spor
  • Anasayfa

© 2026 JNews - Premium WordPress news & magazine theme by Jegtheme.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In
Sonuç yok
Tüm sonuçları göster
  • Anasayfa
  • Kıbrıs
  • Türkiye
  • Yaşam
  • Dünya
  • Spor

© 2026 JNews - Premium WordPress news & magazine theme by Jegtheme.