Yapay zekanın gelişme hızının yavaşlatılması vaadiyle yürütülen seçim kampanyalarının ardından Demokratların kazandığı zaferler, teknoloji ve yapay zeka sektörlerindeki şirketlerin hisselerinde sert düşüşlere neden oldu.
Dow Jones verilerine göre teknoloji ağırlıklı Nasdaq bileşik endeksi yüzde 5,5’ten fazla değer kaybederek kapandı ve piyasa değerinden yaklaşık 2,5 trilyon dolar kaybetti. ABD’nin diğer temel borsa endeksleri de 2025 yılından bu yana en kötü günlerini yaşayarak büyük kayıplar kaydetti. Yaşanan bu satış dalgası, yapay zekaya yatırılan devasa miktarlardaki sermayenin karşılığını verip vermeyeceğine yönelik genel endişeleri daha da artırdı.
Asya borsalarında çip üreticileri değer kaybetti
Asya’da teknoloji ağırlıklı endeksler cuma sabahı keskin bir şekilde geriledi. Yapay zekaya güç veren bilgisayar çipleri ve diğer ekipmanları üreten şirketlerin hisselerinde büyük düşüşler gözlendi.
Japonya’da Nikkei 225 endeksi erken işlemlerde yüzde 6 oranında gerilerken, bellek çipi üreticisi Kioxia’nın hisseleri yüzde 12,6’dan fazla değer kaybetti, rakibi Tokyo Electron ise yüzde 9,5 oranında düşüş kaydetti. Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix yüzde 11,5’ten fazla değer kaybederken, Samsung hisseleri yaklaşık yüzde 10 geriledi.
Seul borsasındaki satış dalgası Kospi endeksinin yüzde 8,5’ten fazla düşmesine yol açarak panik satışlarını önlemek amacıyla işlemleri geçici olarak durduran devre kesici mekanizmasını tetikledi. Tayvan’ın Taiex endeksi yüzde 8,3’ten fazla düşerken, dev çip üreticisi TSMC’nin hisseleri yaklaşık yüzde 8,5 geriledi. MarketWatch çip analisti Britney Nguyen, bu durumun yapay zeka altyapısına yapılan harcamaların seviyesine ilişkin endişelerin bir devamı olduğunu ifade etti.
Veri merkezleri üzerindeki baskı artıyor
ABD genelindeki seçim yarışlarında Demokratlar, veri merkezlerinin ve yapay zekanın büyümesini yavaşlatmayı savundu. Ülke genelindeki oy pusulalarında, teknoloji için kritik önem taşıyan bu merkezlerin geliştirilmesini kısıtlamayı hedefleyen çok sayıda düzenleme yer aldı. Demokratlar salı günü yapılan ara seçimlerde hem ABD Senatosunu hem de Temsilciler Meclisini kazanarak ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlık döneminin kalan kısmı için Kongre’nin kontrolünü ele geçirdi. Teksas’ın seçilen Demokrat valisi Gina Hinojosa, veri merkezlerine karşı yoğun bir kampanya yürüterek bu sektördeki yeni inşaatlara moratoryum getirme sözü verdi.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda düşüşten siyasi rakiplerini sorumlu tuttu. ABD Başkanı Donald Trump, borsa sonuçlarının seçim sonuçlarına bağlı olarak tarihin en kötü günlerinden birini yaşadığını belirtti. Sorumlunun Cumhuriyetçiler değil Demokratlar olduğunu savunan ABD Başkanı Donald Trump, yakında her zamankinden daha büyük ve güçlü olunacağını ifade etti.
Bazı Demokratlar, yapay zekanın herhangi bir koruma veya denetim mekanizması olmadan çok fazla büyüdüğünü savunarak Kongre’deki yeni güçleriyle bu durumu değiştireceklerini vaat etti. Demokrat Senatör Bernie Sanders, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, Amerikalıların büyük teknoloji oligarklarının çevreyi tahrip etmesini, istihdamı azaltmasını ve insanlığın geleceğini tehdit etmesini istemediğini belirterek ulusal veri merkezi moratoryumu çağrısında bulundu.
Wall Street piyasalarında yeni panik dalgası
Önemli çip ve yarı iletken üreticileri de dahil olmak üzere yapay zeka veri merkezleriyle doğrudan bağlantılı şirketlerin hisseleri perşembe günü sert bir şekilde düşerek yatırımcıların artan endişelerini belirginleştirdi. Avrupa borsalarında perşembe günkü işlemlerde çip üreticisi Infineon’un hisseleri yüzde 8,5’ten fazla değer kaybederken, teknoloji ekipmanı üreticisi ASML yüzde 6,5 oranında geriledi.
Nvidia hisseleri yüzde 9’dan fazla düşerek New York borsasındaki işlemlerde şirketin piyasa değerinden 400 milyar dolardan fazla kayba yol açtı. Diğer çip üreticileri de kayıplar yaşadı. AMD ve Micron hisseleri yüzde 17’den fazla geriledi. Intel hisseleri yüzde 10,3 düşerken, bellek kartı üreticisi SanDisk yüzde 22’den fazla değer kaybetti. Yarı iletken üretiminde yer alan en büyük 30 şirketin performansını takip eden Philadelphia Yarı İletken Endeksi yüzde 12’den fazla geriledi.
Elon Musk’ın şirketleri SpaceX ve Tesla’nın hisseleri de sırasıyla yüzde 8 ve yaklaşık yüzde 11 oranında düşerek perşembe günü şirketlerin piyasa değerinden 300 milyar dolardan fazla kayıp yaşanmasına neden oldu. Musk, Teksas Senatosu sandalyesi için Ken Paxton’ı desteklemek üzere harcadığı en az 45 milyon dolar da dahil olmak üzere Cumhuriyetçi kampanyaları desteklemek için yaklaşık 450 milyon dolar harcamıştı. Ancak Teksas, salı gecesi yaşanan Demokrat dalgasıyla maviye dönüştü.
Apple, Nvidia ve Tesla’nın da aralarında bulunduğu muhteşem yedili olarak adlandırılan teknoloji şirketleri tek bir işlem gününde toplam bir trilyon dolar değer kaybetti. Hisse düşüşleri ABD’nin diğer ana borsa endekslerini de olumsuz etkiledi. S&P 500 endeksi seans sonunda yüzde 4,4 gerilerken, Dow Jones Sanayi Endeksi çarşamba günü elde ettiği kazançları silerek yüzde 3,4’ten fazla düşüşle kapandı. Nasdaq Bileşik Endeksi’ndeki düşüş o kadar büyük gerçekleşti ki endeks, piyasa gözlemcilerinin bir endeksin veya şirket değerinin son zirvesinin en az yüzde 10 altına düşmesi olarak tanımladığı düzeltme bölgesine girdi.
Sektör temsilcilerinin tepkileri ve piyasa beklentileri
Wealth Club Baş Yatırım Stratejisti Susannah Streeter, Nasdaq ve S&P 500’deki sert satışların diğer piyasaları da sarsıntıya uğrattığını belirtti. Streeter, yapay zeka ticaretine yönelik yeni bir paniğin Wall Street’i sert vurduğunu, yapay zeka altyapısına yatırılan devasa tutarların beklenen getiriyi sağlayamayacağı endişelerinin veri merkezi inşaatlarındaki keskin yavaşlama beklentisiyle çakıştığını ifade etti.
Saxo Baş Yatırım Stratejisti Charu Chanana, veri merkezi onaylarının, çevre üzerindeki etkilerinin ve elektrik faturalarına yansımalarının daha sıkı denetlenmesinin projeleri geciktirebileceğini ve sektör genelinde maliyetleri artırabileceğini aktardı. Chanana, her iki siyasi partinin de ABD’nin bu teknolojideki liderliğini sürdürmesini istediğini ancak yapay zeka gelişimini desteklemek ile altyapının her ne pahasına olursa olsun genişlemesine izin vermek arasında fark olduğunu söyledi.
Bazı teknoloji liderleri, ara seçimlerde veri merkezlerine karşı oluşan tepkiler karşısında hazırlıksız yakalandıklarını açıkladı. OpenAI Başkanı ve Kurucu Ortağı Greg Brockman, veri merkezlerine gösterilen tepkinin herkesi şaşırttığını ve yerel toplulukların desteğini sağlamak için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini bildirdi.
Meta Yöneticisi Dina Powell McCormick ise sektörün yapay zekanın olumlu yönlerini anlatmak için daha fazla çaba sarf etmesi gerektiğini belirtti. ABD ara seçimlerinin doğrudan etkilerinin yanı sıra, bazı yatırımcılar yapay zeka hisselerinin bir balon oluşturmuş olabileceği ve bir düzeltme sürecine girmesi gerektiği konusunda endişe duyuyor.
