Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen Türk Dünyası Diyalog Forumu’nda konuşan Cyprus Today ve rasihresatinhaberi.com Genel Yayın Yönetmeni Rasıh Reşat, dezenformasyonla mücadelede toplumun doğru bilgiyi ayırt edebilmesinin önemini vurguladı. Reşat, “Yaşanan durum bir enformasyon zehirlenmesi salgını ve insanların bu konuda eğitilmesi şart” dedi.
Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen Türk Dünyası Diyalog Forumu kapsamında, “Türk Dünyasında Stratejik İletişim ve Dezenformasyonla Mücadele” başlıklı yuvarlak masa toplantısı gerçekleştirildi.
Stratejik İletişim ve Kriz Yönetimi Daire Başkanı Kasım İleri’nin moderatörlüğünde Ankara’da yapılan toplantıda gazeteciler, akademisyenler ve iletişim alanındaki kurum temsilcileri bir araya geldi.
Toplantıda konuşan Cyprus Today ve rasihresatinhaberi.com Genel Yayın Yönetmeni Rasıh Reşat, bilginin yayılma hızının artmasıyla dezenformasyonun etkilerinin de daha ağır ve yaralayıcı hâle geldiğini belirtti.
“Açıkça söylemek gerekirse, bu bir zehirlenme süreci” diyen Reşat, karşı karşıya bulunulan sorunu “enformasyon zehirlenmesi” olarak tanımladı.
Dezenformasyonla mücadelenin yalnızca yanlış bilgileri düzeltmekle sınırlı kalamayacağını vurgulayan Reşat, bilgiyi tüketen insanların da eğitilmesi gerektiğini söyledi. Kovid döneminde kamuoyuna yönelik bilgilendirme çalışmalarını örnek gösteren Reşat, şöyle konuştu:
“Kovid dönemini hatırlayın, salgınla nasıl başa çıkılacağına dair kamu spotları ve videolar yayımlanmıştı. Ellerimizi nasıl yıkamamız gerektiğini yeniden öğrendik. Birbirimizi öpmemeyi, sarılmamayı, daha hijyenik olmayı kavradık. Yani halk eğitilebilir, bunu bizzat gördük. Yaşanan durum bir salgın, bir enformasyon zehirlenmesi salgını ve insanların bu konuda eğitilmesi şart.”
Sosyal medya hesabı bulunan bazı kişilerin kendilerini “vatandaş gazeteci” olarak tanımlayarak herhangi bir doğrulama yapmadan bilgi yayabildiğine dikkat çeken Reşat, duyulan bir iddianın doğru kabul edilip kamuoyuna sunulmasının, sosyal medya aracılığıyla hızla büyüyen bir sorun yarattığını ifade etti.
“Bir şey duyuyorlar, bunun doğru olduğunu varsayıp kamuoyuna servis ediyorlar, sosyal medya sayesinde de bu bilgi hızla yayılıyor. Tıpkı bir salgın hastalık gibi” diyen Reşat, gazetecilikte güvenilirliğin ve şeffaflığın temel olduğunu vurguladı.
Stratejik iletişimin devletler tarafından hem dezenformasyona karşı savunma hem de saldırı aracı olarak kullanılabildiğini belirten Reşat, insanların hangi kaynaklara güvenebileceklerini öğrenmesinin önemine işaret etti.
Reşat, “Çocuğunuzu ameliyat etmesi için bir doktora güveniyorsunuz ancak kararlarınızı etkileyecek bilgiler söz konusu olduğunda, elinde telefon olan herhangi birine güvenebiliyorsunuz” ifadelerini kullandı.
Toplantının diğer konuşmacıları da dezenformasyonla mücadelede güvenilirlik, eğitim ve uluslararası iş birliğinin önemini değerlendirdi.
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Koordinatörü Deniz Demir, Türk dünyasını hedef alan dezenformasyon kampanyalarını yapay zekâ destekli araçlarla izlediklerini ve ortak tehditlere karşı yakın kurumsal iş birliğinin direnci artıracağını söyledi.
Kazakistan Ulusal Televizyon Kanalı Genel Müdürü Jalgasbek Altayev, yapay zekâyla üretilen bir spiker adaylığı videosunu başlangıçta gerçek sandığını anlatarak gazetecilerin sahte içerikleri ayırt etme konusunda eğitilmesi gerektiğini belirtti.
Kabar Haber Ajansı Uluslararası İlişkiler Dairesi Başkanı Nurcan Kasımalieva, haberlerin yayımlanmadan önce doğrulanmasının, genç gazetecilere yapay zekâ eğitimi verilmesinin ve haber ajansları arasında iş birliği geliştirilmesinin önemini vurguladı.
Özbekistan Gazetecilik ve Kitle İletişimi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Sherzodkhon Kudratkhuja, güvenilir haber kaynakları oluşturulmasını ve gençlerle sosyal medya içerik üreticilerini buluşturacak ortak platformlar kurulmasını önerdi.
Macaristan Ludovika Kamu Hizmeti Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Eva Jakusne Harnos, yanıltıcı bilgilerin meşru görünen kaynaklar üzerinden de yayılabildiğine dikkat çekerek yalan haberlere zamanında karşılık verilmesi gerektiğini söyledi.
Mykibris.com Yönetim Kurulu Başkanı Emre Zeren Safa, stratejik iletişimin yanında “stratejik güvenilirliğe” de ihtiyaç bulunduğunu belirterek kaynağa güven duyulmadığında bir mesajın ne kadar yaygın iletildiğinin anlamını yitirdiğini ifade etti.
Jagiellonian Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Karolina Wanda Olszowska ise ülkelerin kendileri hakkında başka ülkelerde dolaşan anlatıları takip etmesi ve dezenformasyon kampanyalarına karşı aktif iletişim mekanizmaları oluşturması gerektiğini kaydetti.
