Von der Leyen, Montreal’de başlayacak AB-Kanada Zirvesi öncesinde C.D. Howe Enstitüsü’nde AB-Kanada ilişkileri üzerine konuştu.
Kanada ile AB’nin birbirini tamamlayan iki sistem olduğunu vurgulayan von der Leyen, “Elbette Kanada, coğrafi nedenlerle AB’nin tam üyesi olamaz. Ancak ikimiz de ilişkilerimizi mümkün olan en üst seviyeye taşımak istiyoruz. Bu nedenle Kanada’nın Avrupa Birliği’nin ilk ‘ortak üyesi’ olması fikrini görüşüyoruz.” dedi.
Von der Leyen, öngördükleri ilişki modelini, “Fikrimiz basit; üyelik sürecini değil, üyelik olmadan ortaklığı değerlendiriyoruz. Ancak üyeliğin yerini ortak bir hedef ve vizyonla doldurabiliriz. Bugüne kadar yaptığımız her şeyden daha fazla üyeliğe yaklaşan bir ortaklık kurabiliriz.” sözleriyle anlattı.
Bu hedefe nasıl ulaşılacağına ilişkin von der Leyen, “Peki bunu nasıl başaracağız? İlk olarak, politikalarda yakın uyum anlamına geliyor. Yapay zeka ve iklimden enerji ve güvenliğe kadar her alanda çalışabiliriz. Aklınıza ne gelirse. İkinci olarak, yönetişimde yakın uyum anlamına geliyor. Avrupa Komisyonu ile Kanada hükümetinin daha fazla ortak çalışma yürütmesi demek. Örneğin işbirliği, iki parlamentomuz arasında ve mahkemeler arasında da olabilir. Üçüncü olarak ise birbirimizin programlarına daha yakın uyum anlamına geliyor.” ifadelerini kullandı.
Kanada’nın Avrupa’nın Erasmus programına katılımını derinleştireceklerini, daha fazla gencin bir araya gelerek birbirinden öğrenmesine fırsat sunacaklarını belirten von der Leyen, araştırmacı ve bilim insanlarının birlikte çalışıp yenilik geliştirebilmesi için ülkenin yeni nesil Ufuk Avrupa programına katılımını güçlendirmeye yönelik çalışmalar yürüttüklerini kaydetti.
Ortak üyelik yaklaşımının kapsamına değinen von der Leyen, şunları söyledi:
“Özetle ortak üyelik, bunları ve çok daha fazlasını ifade ediyor. Bu, yalnızca Avrupa dışındaki en yakın ortaklarımıza açık olacak; birlikte yeni ufuklar açmaya, rotayı birlikte çizmeye ve bugünkü ortaklığımızın çerçevesinin ötesinde, birlikte kurabileceğimiz en iddialı ilişkiyi düşünmeye hazır olanlara. Şunu söylemeliyim ki bizimle tam da bu yolculuğa çıkmak için Kanada’dan daha iyi bir ortak düşünemiyorum.”
“Ortak üyelik” önerisine bazı üye ülkelerden itiraz
Von der Leyen, Kanada’ya “ortak üyelik” statüsü verilmesi önerisini ilk kez geçen ay Strazburg’da yaptığı Birliğin Durumu konuşmasında Kanada Başbakanı Mark Carney’ye sunmuştu.
Almanya, İtalya, Yunanistan ve Fransa’nın da aralarında bulunduğu bir grup AB ülkesi, Montreal’deki zirvenin ortak açıklamasında “ortak üyelik” ifadesinin kullanılmasına karşı çıkıyor. Bazı üye ülkeler, von der Leyen’in öneriyi gündeme getirmeden önce kendilerine danışmadığını belirtiyor.
İtirazların ardından ortak açıklama taslağının son versiyonunda “ortak üyelik” yerine “daha yakın ortaklık” ifadesine yer verildiği öne sürülmüştü. Buna göre taslakta, 2027 AB-Kanada Zirvesi’ne kadar tam üyelikten daha sınırlı bir yakın ortaklık ilişkisinin çerçevesinin tanımlanması öngörülmüştü.
AB Komisyonu ise itirazlara rağmen öneri üzerindeki çalışmaların sürdürüleceğini bildirmişti. Komisyon Başsözcüsü Paula Pinho, ortak üyelik için gerekli çerçeve üzerinde üye ülkelerle yoğun şekilde çalışmaya devam ettiklerini belirtmişti.
Von der Leyen de Montreal’e ulaşmasının ardından yaptığı sosyal medya paylaşımında, Kanada’yı AB’nin ortak üyesi olarak Birliğe her zamankinden daha fazla yakınlaştırma hedefini yinelemişti.
