Bilim insanları Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel, ışık kapılı iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri nedeniyle 2026 Nobel Tıp Ödülü’nü kazandı. Ö
54 yaşındaki Amerikalı Karl Deisseroth ile 71 yaşındaki Peter Hegemann ve 73 yaşındaki Georg Nagel adlı Alman bilim insanları, İsveç’teki Karolinska Enstitüsü Tıp Üniversitesi Nobel Meclisi tarafından seçildi. Bilim insanları, birden fazla kazanan olması durumunda paylaşılan 1,2 milyon dolar tutarındaki para ödülünün de sahibi oldu.
Beynin gizemlerini çözen yöntem
Ödülü veren kurum, optogenetik yönteminin yaşayan bir beyindeki tek tek sinir hücrelerinin aktivitesini açıp kapatmayı mümkün kıldığını belirtti. Bu yöntemin şu anda beynin gizemlerini ortaya çıkarmak için dünya çapındaki laboratuvarlarda kullanıldığı ifade edildi.
Tıp ödülü, geleneksel olarak yıllık Nobel duyurularının açılışını yapıyor. Önümüzdeki günlerde fizik, kimya, edebiyat, barış ve ekonomi dallarındaki ödüller de sahiplerini bulacak.
Nobel ödüllerinin tarihi ve gelenekleri
Orijinal beş Nobel Ödülü, İsveçli mucit ve sanayici Alfred Nobel’in vasiyeti doğrultusunda oluşturuldu. Başta Birinci ve İkinci Dünya Savaşları olmak üzere sadece sınırlı kesintilerle 1901 yılından bu yana veriliyor. Altıncı bir ödül olan ekonomi ödülü ise 1968 yılında İsveç Merkez Bankası Riksbank tarafından eklendi.
Tıp ödülünün geçmiş kazananları
Tıp ödülü, geçtiğimiz yüzyılın en etkili bilimsel keşiflerinden bazılarını onurlandırdı. Bunlar arasında Alexander Fleming’in 1945 yılında ödüllendirilen penisilin çalışması ve Karl Landsteiner’in 1930 yılında insan kan gruplarını keşfetmesiyle kazandığı ödül de yer alıyor.
Geçtiğimiz yıl Amerikalı bilim insanları Mary Brunkow ve Fred Ramsdell ile Japon Shimon Sakaguchi bu ödülü kazanmıştı. Bilim insanları, bağışıklık sisteminin sağlıklı hücreleri nasıl koruduğuna ışık tutarak kanser gibi hastalıkların olası yeni tedavileri için fırsatlar yaratan çalışmalarıyla ödüle layık görüldü.
Ödül törenleri aralık ayında yapılacak
Nobel kazananları, ödül veren kurumlar tarafından atanan uzman komitelerce seçiliyor. Ödüller, Oslo’da verilen Barış Ödülü hariç Stockholm’de takdim ediliyor. Bu durum, Nobel’in yaşadığı dönemde İsveç ve Norveç’i birbirine bağlayan birliğe dayanan bir gelenek olarak biliniyor.
Nobel’in vasiyetini imzalamasının üzerinden 125 yıldan fazla bir süre geçmesine rağmen ödüller köklü geleneklerinin birçoğunu koruyor. Kutlamalar, Nobel’in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık tarihinde zirveye ulaşıyor. Kazananlar, İsveç ve Norveç kraliyet ailelerinin katıldığı törenlerde ödüllerini alıyor ve onurlarına düzenlenen gala ziyafetlerinde kutlanıyor.
