ABD’li teknoloji devinin Suncatcher Projesi’ne ait prototip uydu, perşembe günü SpaceX’in Transporter-18 ortak uçuş göreviyle Kaliforniya’daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden havalandı.
Avrupa Uzay Ajansının PhiSat-1 görevi gibi daha önceki fırlatmalarda çevresel izleme gibi görevleri yerine getirmek üzere uzaya yapay zeka çipleri yerleştirilmişti.
Ancak yeni görevin, veri merkezi düzeyindeki yapay zeka işleminin uzaya taşınıp taşınamayacağını test eden ilk görev olduğu belirtildi.
Yörüngesel veri merkezleri test edilecek
Google Mühendislik Direktörü Maria Biggs, Suncatcher Projesi’nin basit bir fikre dayandığını söyledi. Biggs, Güneş’ten elde edilebilecek bol enerjiden yararlanarak yörüngesel veri merkezleri aracılığıyla yapay zeka altyapısını verimli bir şekilde ölçeklendirmeyi hedeflediklerini belirtti.
Şirketin zorlu projelere imza atma konusunda köklü bir geçmişi olduğunu hatırlatan Biggs, Suncatcher Projesi’nin yapay zekanın insanlığa sunabileceği faydaları desteklemenin yeni bir yolu olduğunu ifade etti.
Projenin başarılı olması halinde, gezegenin yörüngesinde dönen yapay zeka uydu takımyıldızları alanında yeni bir çağın başlayabileceği bildirildi.
SpaceX’in yöneticisi Elon Musk, bu yılın başlarında ABD Federal İletişim Komisyonuna bir başvuru yapmıştı. Musk bu başvuruda, yapay zeka için yörüngesel veri merkezleri olarak hizmet vermesi planlanan bir milyon adede kadar uydu fırlatma hedefini açıklamıştı.
Uzay çöplüğü ve ışık kirliliği endişesi
Ancak bu planlar, söz konusu uydu sayısının çarpışma ve uzay çöplüğü riskini artıracağını savunan eleştirmenlerin tepkisine yol açtı. Uzmanlar ayrıca, bu durumun astronomlar için büyük miktarda ışık kirliliğine neden olacağı uyarısında bulundu.
Rakip şirketler de Musk’ın alçak Dünya yörüngesinde tekel oluşturmaya çalıştığı endişesiyle komisyonu SpaceX’in milyonluk takımyıldızı teklifini reddetmeye çağırdı.
SpaceX’in, Starlink internet ağı aracılığıyla Dünya etrafındaki yaklaşık 16 bin aktif uydunun 11 binden fazlasını halihazırda kontrol ettiği biliniyor.
Uzay ortamındaki dayanıklılık ölçülecek
Google, ilk Suncatcher Projesi görevinin, yapay zeka donanımının dayanıklılığını ölçmek üzere tasarlandığını açıkladı.
Bu kapsamda, çiplerin uzay uçuşunun fiziksel zorluklarıyla ve uzayın aşırı radyasyon koşullarıyla nasıl başa çıktığına dair yörüngede veri toplanacağı belirtildi.
Mühendislerin ayrıca, soğumalarına yardımcı olacak hiçbir hava akımının bulunmadığı uzay boşluğunda, donanımların aşırı ısınma sorunu yaşayıp yaşamadığını da izleyeceği aktarıldı.
Google, fırlatma öncesinde yaptığı açıklamada, uzayı ölçeklenebilir yapay zeka işlemleri için uygun bir yer olarak kullanmanın bir anda gerçekleşmeyeceğini kaydetti.
Bunun için donanımın yörüngede çalışmanın fiziksel ve öngörülemeyen zorluklarının üstesinden gelebileceğini kanıtlamak gerektiği vurgulandı.
Şirket yetkilileri, bu ilk fırlatmanın neyin işe yaradığını görmeyi, arıza noktalarını tespit etmeyi ve elde edilen bulguları gelecekteki görevlere uygulamayı amaçladığını belirtti.
