Haziran ve ağustos ayları arasında Batı Avrupa’daki yüzey hava sıcaklıklarının son on yılın ortalamasının 2,5 derece üzerinde seyrettiği belirtildi. Kıtanın geri kalanında da etkili olan sıcaklar, bu yazı Avrupa tarihinin en sıcak üçüncü yazı haline getirdi.
El Nino ve iklim krizinin etkileri
Uzmanlar, eşi benzeri görülmemiş bir güce ulaşan El Nino olayının küresel sıcaklıkları artırdığını ve Güney Amerika’dan Avustralya’ya kadar şiddetli hava olaylarını tetiklediğini kaydetti.
Yıl sonundaki beklenen zirve noktasına aylar kala sıcaklık rekorları kıran bu doğal deniz ısınma modelinin, şubat ayına kadar yarım milyona yakın ek ısı kaynaklı ölüme yol açmasının beklendiği ifade edildi.
Avrupa’da etkilerinin daha çok gıda fiyatları ve enflasyon üzerinden hissedildiği sıcak dalgalarının, atmosferi kirleten fosil yakıt atıklarından kaynaklandığı aktarıldı.
Aşırı sıcaklar ve kuraklık üretimi vurdu
Raporda, Batı Avrupa’nın en az yüzde 60’ının bu yaz 17 gün boyunca 30 derecenin üzerindeki sıcaklıklarla mücadele ettiği vurgulandı.
Şiddetli sıcaklarla hatırlanan 2003 yılında bu durumun 11 gün, 2025 yılında ise 7 gün gözlemlendiği hatırlatıldı.
Yüksek sıcaklıkların Batı Avrupa genelinde rekor kırarak 13 gün boyunca çok güçlü ısı stresine neden olduğu belirtildi.
Mayıs ayı sonlarında başlayan erken sıcak dalgalarının eylül ayına kadar sürdüğü, tekrarlayan sıcaklıkların on binlerce kişinin ölümüne, hasatların mahvolmasına ve güç santrallerinin kapanmasına yol açtığı kaydedildi.
Orman yangınları ve nehir debilerinde tarihi düşüş
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezinden iklim bilimci Samantha Burgess, sonuçların sıcaklık rekorlarının çok ötesine geçerek su mevcudiyetini, enerji sistemlerini, ulaşımı, ekosistemleri ve insan sağlığını etkilediğini söyledi.
Burgess, iklim ısınmaya devam ettikçe bu tür olayların birbirine bağlı iklim risklerine karşı dayanıklılık oluşturmanın önemini vurguladığını ifade etti.
Avrupa’da deniz yüzeyi sıcaklıklarının da rekor kırdığı, nehirlerin ise son 30 yıldan uzun sürenin en düşük yaz debilerini gördüğü açıklandı.
Sıcak hava ve yaygın kuraklığın orman yangınlarının kontrolden çıkmasına neden olduğu belirtildi. Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi verilerine göre, 2026 yılındaki yangın hava koşullarının kaydedilen en kötü seviyeye ulaştığı aktarıldı.
Eylül sonu itibarıyla 680 bin hektarlık alanın yanmasının bu yılı kayıtlara geçen en kötü üçüncü yıl yaptığı bildirildi. Yangınlardan çıkan dumanın havaya son yirmi yılın ortalamasından yüzde 30 daha fazla ince parçacıklı madde yaydığı kaydedildi.
İspanya’daki ISGlobal araştırma enstitüsünden Xavier Rodo ise aşırı hava olaylarının sayı ve yoğunluğundaki bu artışın Avrupa ikliminde eşi benzeri görülmemiş değişimlerin açık bir göstergesi olduğunu vurguladı.
Uzmanlar ve doktorlar, sıcaklarla mücadele etmek için hükümetlere fosil yakıt kullanımını durdurma, binaları gölgelendirme, şehirleri yeşillendirme ve hastaneler ile okullara klima kurma çağrısında bulundu.
