Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından yürütülen Obruk Duyarlılık Haritası çalışması kapsamında Konya, Karaman ve Aksaray’da 741 obruk kayıt altına alındı.
Konya Kapalı Havzası’nda iklim değişikliği, kuraklık ve kontrolsüz yer altı su kullanımıyla oluşan obrukların tespitine yönelik AFAD’ın Obruk Duyarlılık Haritası’nın oluşturulmasında saha çalışmaları tamamlandı.
Obrukların 704’ü Konya’da, 29’u Karaman’da, 8’i de Aksaray’da yer alıyor. Konya’daki 704 obruğun 390’ı kuyu tipi obruk sınıfında değerlendiriliyor.
Konya’da 14 ilçede obruk oluşumu kaydedilirken, Karapınar 572 obrukla ilk sırada yer alıyor.
Kentte ilk obruğun kayıtlara geçtiği 1972 ile 1977, 1983 ve 1985’te 1’er, 1995 ve 2000 yılında 2’şer obruk meydana gelirken 2002’de 3, 2003’te 1, 2005’te 2, 2006’da 9, 2007’de 7, 2008’de 6, 2009’da 7 obruk meydana geldi.
Envanter verilerine göre obruk oluşumları 2010’dan sonra hızla artmaya başladı.
2010 yılında 20, 2011’de 12, 2012’de 5, 2013’te 32 obruk meydana gelirken, 2014’te 6, 2015’te 5, 2016’da 30, 2017’de 9, 2018’de 16 obruk oluştu. 2019’da 44, 2020’de 25, 2021’de 27, 2022’de 15, 2023’te 13, 2024’te 33 ve 2025’te 11, 2026’da 4 obruk oluştu.
Bunların dışında hangi tarihte oluştuğu bilinmeyen 354 obruk bulunuyor.
“Toplamda tespit ettiğimiz 741 obruk var”
AFAD Konya İl Müdürü Ali İhsan Körpeş, havzada Konya Valiliği koordinasyonunda yürütülen çalışmaların uzun soluklu bir süreç olduğunu söyledi.
Obruk ile ilgili ilk çalışmaların 2020-2023 yılında arasında yapıldığını, 2025 yılından bugüne kadar da bu çalışmaların ikinci fazının yapıldığını anımsatan Körpeş, şöyle konuştu:
“Çalışmalar kapsamında Konya Kapalı Havzası’nda toplamda tespit ettiğimiz 741 obruk var. Saha çalışmalarımızı tamamladık. Sahada mevcut obrukların çapında ya da derinliğindeki değişimi de envanterimizde güncelliyoruz. Aslında obruk sayısının 741 olması öteden beri gelen bir durum. Biliyorsunuz obruk günümüzde yaşanan bir problem değil. Şu an tespit ettiğimiz 741 obruğun yaklaşık yüzde 50’si bundan belki de 100 yıl önce oluşan obruklar. Yakın zamanda oluşan obruk sayısını 350 civarında olarak ifade edebiliriz.”
Obruklar haritada işaretleniyor
Körpeş, obrukların uzman ekiplerce yerinde incelendiğini aktaran, “Sahada jeoloji ve inşaat mühendislerimiz alanda tarama ve ölçüm yaparak süreci takip ediyor. Aynı zamanda dron vasıtasıyla da bölgede görüntülemeleri gerçekleştiriyoruz. Oluşan obrukların tespitini ihbarsız şekilde yapabiliyoruz. Obrukların harita üzerinde işaretlenmesi ve oluşabilecek muhtemel yerlerin belirlenmesi üzerine bir çalışma.” dedi.
Envanter sürekli güncelleniyor
Çalışmaların tamamlanmasıyla haritanın kamuoyu ile paylaşılacağını bildiren Körpeş, şunları kaydetti:
“Bunun yanında sahada yapılan kuyu analizleri, su seviyesi ölçümleri, arazideki toprak katman yapıları gibi teknik konular da inceleniyor. Haritamızda 741 obruğun tamamının koordinatları mevcut. Bununla birlikte olması muhtemel yerlerdeki alanlarda da işaretlemeler yapıyoruz. Süreklilik arz edecek şekilde envanter güncellememizi de gerçekleştiriyoruz.”
