Bilim insanları Ay’da, Roma Kolezyum’undan daha büyük olan ve iki yıl önce gerçekleşen ancak ilk başta tespit edilemeyen güçlü bir çarpışma sonucu oluşan bir krater keşfetti.
Yaklaşık 7222 metre genişliğinde ve 43 metre derinliğindeki dik kenarlı çukur, güneş sisteminde yakın zamanlarda oyulmuş bilinen en büyük çarpışma krateri olma özelliğini taşıyor.
Araştırmacılar, bu büyüklükteki bir olayın yaklaşık her 132 yılda yalnızca bir kez meydana geldiğinin tahmin edildiğini belirterek, NASA’nın Ay’da astronotlar için bir üs kurmaya hazırlandığı bu dönemde bunun bilgi açısından bir hazine niteliği taşıdığını ifade etti.
Çarşamba günü Science Advances dergisinde yayımlanan konuyla ilgili iki çalışmadan birinde bilim insanları, “Bu olay istatistiksel olarak nadir, fiilen ömürde bir kez görülen bir gözlem teşkil ediyor.” diye yazdı.
Keşif bu yılın başlarında doğrulandı
NASA’nın Ay Keşif Yörünge Aracı (LRO), bir asteroit veya kuyruklu yıldız parçasının çarpmasından kısa bir süre sonra, Mayıs 2024’te Ay’ın dünyaya dönük yüzünde krateri fark etti. Ay’daki bu çarpışma, dünyadaki ve uzaydaki teleskoplar tarafından anlık olarak tespit edilememişti.
LRO’nun geniş açılı görüntüleri, veri yoğunluğu arasında Ağustos 2025’e kadar fark edilmedi. Uzay aracı geçen sonbaharda daha detaylı fotoğraflar topladı ve bu keşif bu yılın başlarında doğrulandı.
Houston’daki Ay ve Gezepensel Enstitüsü’nün eski direktörü merhum Thomas McGetchin’in adını taşıyan krater, LRO tarafından on yıl önce bulunmuş önceki rekor sahibinden üç kat daha büyük.
Antik çağlardan beri kraterlerle kaplı olan Ay, 1.500 milden uzun bir alanı kaplayan biri de dahil olmak üzere güneş sisteminin en büyük çarpışma kraterlerinden bazılarını barındırıyor.
LRO’nun kameralarının baş bilim insanı ve Intuitive Machines’de çalışan Mark Robinson’a göre, bu son çarpışma Ay yüzeyini 66 milden fazla bir süre boyunca alt üst etti. Toz ve kayalık toprak, beklenenden daha yüksek bir açıyla etrafa savruldu. Robinson, çalışmalardan birinin baş yazarıydı.
