New York’ta bakır vadeli işlemleri çarşamba günü pound başına 6,89 dolardan kapanarak rekor kırarken, Londra’da da benzer şekilde tüm zamanların en yüksek seviyeleri görüldü.
Elektronik, konut ve otomotiv sektörlerinde geniş uygulama alanına sahip olan bakır, bu yıl yüzde 15’ten fazla değer kazanarak altın, gümüş, bitcoin ve S&P 500 endeksini geride bıraktı.
Arz ve talep dengesizliği
Elektrikli araç üretiminden yapay zeka veri merkezlerine kadar geniş bir yelpazede bakıra olan talep artarken, küresel bakır madeni üretimi yılın ilk yarısında yüzde 1,1 oranında geriledi.
Dünyanın en büyük bakır üreticisi olan Şili’de olumsuz hava koşulları ve maden kalitesindeki düşüş nedeniyle üretim yılın ilk yarısında yüzde 6,6 oranında azaldı.
Uluslararası Bakır Çalışma Grubu verilerine göre işlenmiş bakırda küresel bir fazlalık bulunsa de maden üretimindeki düşüşler arzın daralacağı yönündeki endişeleri artırdı.
Tarife faktörü ve stokçuluk
Başkan Donald Trump’ın geçen yıl yarı işlenmiş bakır ürünlerine yüzde 50 tarife uygulaması ve işlenmiş bakır ürünlerine gelebilecek ek tarifeler piyasada tedirginlik yarattı.
Olası tarifelerden kaçınmak isteyen tüccarların ABD’ye büyük miktarlarda bakır sevkiyatı yapması, küresel çapta arzın azalmasına ve fiyatların tırmanmasına neden oldu.
Analistler, bakırdaki bu ani sıçramanın temel arz-talep dengesizliğinden ziyade büyük ölçüde tarife belirsizliğinden kaynaklandığını belirtiyor.
İşletmeler ve tüketiciler üzerindeki etkisi
Otomobillerden bilgisayarlara ve binalardaki kablolamaya kadar her alanda kullanılan bakırın rekor seviyelere çıkması işletmeler için maliyetlerin artması anlamına geliyor.
Tüketicilerin bu artışı ne kadar hissedeceği, şirketlerin maliyetleri fiyatlara ne ölçüde yansıtacağına bağlılık gösterirken, uzmanlar uzun vadede elektrifikasyon ve yapay zeka altyapılarının bakır piyasasını desteklemeye devam edeceğini öngörüyor.
