AFAD, olası Marmara depremine hazırlık kapsamında İstanbul ve bölge illerindeki risklerin azaltılmasına yönelik çalışmalarını sürdürürken, sanayi bölgelerinde de deprem sonrasında binaların ayakta kalması, tedarik zincirinin kesilmemesi ve üretim bantlarının durmaması için çalışmalar yürütüyor.
Türkiye genelinde ve İstanbul’da depreme karşı yapılan çalışmaları AA muhabirine anlatan AFAD Başkanı Ali Hamza Pehlivan, afet yönetiminde risk odaklı ve planlı bir anlayışla hareket ettiklerini, Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP) ve Türkiye Afet Sonrası İyileştirme Planı’nın (TASİP) yürürlükte olduğunu söyledi.
“Bütünleşik afet yönetimi” anlayışıyla çalışmaların yalnızca kamu kurumlarıyla sınırlı olmadığını ifade eden Pehlivan, bakanlıklar başta olmak üzere kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör, üniversiteler, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, gönüllüler ve vatandaşların sistemin içerisinde yer aldığını aktardı.
Pehlivan, hazırlık ve risk azaltma çalışmalarında şehirlerin altyapısı ve üstyapısıyla depremlere dirençli hale getirilmesinin önemine işaret ederek, 2012 yılında riskli alanların dönüştürülmesine yönelik Kentsel Dönüşüm Yasası olarak bilinen yasal düzenleme yapıldığını, bu kapsamda ülke genelinde kentsel dönüşüm çalışmalarının sürdüğünü, 2,5 milyona yakın binada dönüşüm sağlandığını, yaklaşık 500 bin binada da çalışmaların devam ettiğini anlattı.
İstanbul’da İSMEP ve kentsel dönüşüm çalışmaları ile Marmara için risk azaltma planı
İstanbul özelindeki çalışmalara da değinen Pehlivan, kentsel dönüşüm çalışmalarının yanı sıra 2006 yılında başlatılan İstanbul Sismik Riskin Azaltılması Projesi’nin (İSMEP) sürdüğünü belirtti.
AFAD Başkanı Pehlivan, İstanbul Proje Koordinasyon Biriminin, Valiliğin koordinasyonunda yürüttüğü İstanbul Sismik Riskin Azaltılması Projesi (İSMEP) kapsamında başta okullar olmak üzere 1500’ün üzerinde kamu binasının yeniden yapıldığını veya dönüştürüldüğünü aktardı.
Kentte dönüşüm kapsamında yaklaşık 1 milyon yapının dönüşümünün sağlandığını anlatan Pehlivan, 23 Nisan 2025’te meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki Silivri depreminin ardından başlatılan “Yarısı Bizden” kampanyasının da sürdüğünü, kampanyaya başvuruların yaklaşık 400 binlere ulaştığını, yıl sonuna kadar bu sayının artmasının beklendiğini, bu da eklendiğinde kentsel dönüşümde 1 milyon 200 bin ila 1 milyon 300 bine yakın yapı veya bağımsız bölüme ulaşıldığını kaydetti.
Pehlivan, deprem yönetmeliklerinin de gelişmelere göre güncellendiğine işaret ederek, 2018 yılında güncellenen Bina Deprem Yönetmeliği üzerinde yeni öneriler ve bilimsel gelişmeler dikkate alınarak yeniden güncelleme çalışmalarının yapıldığını söyledi.
81 ilde afet ve deprem risklerinin azaltılmasına yönelik İl Risk Azaltma Planları’nın bulunduğunu aktaran Pehlivan, İstanbul’un yanı sıra Marmara Bölgesi’ni kapsayan çalışmaların da yürütüldüğünü, bölgeye yönelik Marmara Bölgesi Afet Risk Azaltma Planı’nın bulunduğunu, ayrıca Marmara Afet Risklerini Azaltma Daire Başkanlığı adı altında bölgedeki gelişmeleri takip ettiklerini anlattı.
Marmara’da sanayinin afetlere karşı dirençliliği değerlendiriliyor
AFAD Başkanı Pehlivan, Marmara Bölgesi’nin sanayi ve teknoloji yatırımları ile nüfus açısından yoğunluğuna dikkati çekerek, bu nedenle afet sonrasında iş sürekliliğinin sağlanmasının da önemli başlıklardan biri olduğunu vurguladı.
Sanayi yatırımlarının afet risklerinin azaltılması ve iş sürekliliğinin sağlanması amacıyla Marmara Sanayi için Afet Direnci ve İş Sürekliliği Projesi’nin (RESMAR) yürütüldüğünü aktaran Pehlivan, söz konusu çalışmalar kapsamında organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleriyle işbirliği yapıldığını, AFAD’ın Marmara Afet Risklerini Azaltma Daire Başkanlığı’ndaki uzmanların ve il AFAD müdürlüklerindeki teknik personelin bu bölgelerle görüşmeler gerçekleştirdiğini kaydetti.
Pehlivan, Türkiye ekonomisinin önemli bir kısmının Marmara Bölgesi’ndeki illerde attığını dile getirerek, şöyle konuştu:
“Burada organize sanayi ve endüstri bölgeleriyle işbirliği yapıyoruz. Hepsiyle tek tek Marmara Deprem ve Afet Risklerini Azaltma Daire Başkanlığımızın ilgili uzmanları, illerde il AFAD müdürlüklerimiz, oradaki teknik personelimiz, mesai arkadaşlarımız görüşmeler, toplantılar yapıyorlar. İl Risk Azaltma Planı’ndaki şehirleri dirençli hale getirmek için dönüşüm gerekiyorsa binaların dönüşümü, su yataklarında bir çalışma yapılıyorsa o çalışmaların yapılması, nerede ne yapılması gerekiyorsa… Aynı şekilde OSB’ler ve endüstri bölgeleri içerisinde de -Allah korusun bir deprem veya başka bir afet olduğunda- o binaların ayakta kalması, tedarik zincirinin kesilmemesi, üretimin, üretim bantlarının durmaması için alınması gereken tedbirleri birlikte değerlendirerek, planlayarak pilot uygulamalar yapmak suretiyle uygulanmasını sağlamaya çalışıyoruz.”
Depremin yanı sıra diğer afetlere yönelik de risk azaltma çalışması yapılıyor
İl Risk Azaltma Planları’nın bu yıl güncelleneceğini belirten Pehlivan, illerde valilerin başkanlığında oluşturulan izleme, değerlendirme ve koordinasyon kurullarında yapılan çalışmaların düzenli olarak gözden geçirildiğini söyledi.
Kentsel dönüşüm çalışmalarının yapı stokunun yenilenmesi açısından önemli olduğunu vurgulayan Pehlivan, deprem riskinin yanı sıra sel ve taşkın gibi diğer afetlere yönelik çalışmaların da sürdüğünü bildirdi.
AFAD Başkanı Pehlivan, iki yıl önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatlarıyla Tarım ve Orman Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı arasında protokol imzalandığını, bu kapsamda 151 aracın tedarik edilerek Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne devredildiğini ve ülke genelinde 20 dere yatağında risk azaltma çalışması yürütüldüğünü ve 32 milyon metreküp rüsubat temizliği gerçekleştirildiğini anlattı.
Afet risklerinin azaltılmasına yönelik çalışmaların önemli olduğunu, özellikle dere yataklarında yapılan temizliğin sel ve taşkınların etkisinin azaltılmasına katkı sağladığını belirten Pehlivan, “Risk azaltmadan hep bahsediliyor da hangi riskler azaltılıyor? Örneğin, başta Karadeniz’deki 14 il olmak üzere buna 5-6 il de güneyden eklemek suretiyle buralarda sürekli dere yataklarında temizlik yapıyoruz. Bir önceki yıla göre sel ve taşkın neredeyse 10 katı artmış olmasına rağmen çok şükür önlemeye yönelik çalışmalar ki DSİ’nin ilave diğer çalışmaları da var, buradaki riski mümkün olduğunca azaltmayı başardık. Bu anlamda taşkın ve sellerin etkisi de azalmış oldu.” ifadelerini kullandı.
Pehlivan, afet öncesinde yapılan risk azaltma çalışmalarının afet sonrasındaki maliyetleri azaltabileceğini, bu nedenle risk azaltmaya yönelik çalışmaların artırılması gerektiğini sözlerine ekledi.
