Ceuta’ya ulaşmaya çalışırken en az 15 kişi boğuldu. Son dönemde geçiş denemelerinin artması üzerine yerel yetkililer Madrid’den yardım talebinde bulundu. Perşembe günü sınır kontrollerinin yetersiz kalmasıyla kaos yaşandı.
İspanya Yüksek Mahkemesi bu ay, Ceuta veya İspanya’nın diğer eksklavı Melilla’ya ulaşmaya çalışırken denizde durdurulan göçmenlerin Fas’a usulsüz şekilde geri gönderilemeyeceğine karar verdi.
İspanya İçişleri Bakanlığı, insan kaçakçılığı şebekelerini bu durumu istismar ederek belgesiz göçmen akışını teşvik etmekle suçladı.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, Silahlı Kuvvetlerin Ceuta kentinde güvenliği sağlamak amacıyla gerekli tüm görevlerde Sivil Muhafız teşkilatını destekleyeceği bildirildi.
Fas’ın kuzey kıyısında yer alan Ceuta, Cebelitarık Boğazı ile anakara İspanya’dan ayrılıyor ve uzun süredir Avrupa’ya ulaşmaya çalışan göçmenlerin odak noktası konumunda bulunuyor.
Sınır ihlali üzerine İtalya hükümeti, İspanya ile arasındaki açık sınır Schengen anlaşmasını askıya almayı da içeren olağanüstü tedbirleri değerlendirdiğini açıkladı.
İspanya’nın Ceuta kentine ulaşmaya çalışan göçmenlerin sayısı günlerdir artış gösteriyordu. Perşembe günü binlerce kişi, sınırı oluşturan dalgakıranın etrafından yüzmek için beton setlerden denize girdi.
İspanya tarafındaki plajlar kısa sürede can simitleri ve paletlerle doldu. Bazı göçmenler karaya ulaşmayı kutlarken, 10’dan fazla kişi geçiş sırasında yaşamını yitirdi.
Fas’tan gerçekleşen bu yasa dışı geçiş dalgasının nedeni veya Faslı yetkililerin geçişleri engellemek için ne kadar çaba sarf ettiği henüz netlik kazanmadı. İspanyol bir yetkili, sınırın tamamen çöktüğünü ifade etti.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in cuma günü bölgeyi ziyaret edeceği ve durumu derhal normale döndürme sözü verdiği belirtildi.
Göçmen kabul merkezlerinin kapasitesinin aşıldığı aktarılırken, yerel makamlar Madrid yönetimini tepki vermekte gecikmekle suçladı.
Ceuta Özerk Yönetim Başkanı Juan Jesus Vivas, akının kaynakları tükettiğini belirterek İspanya hükümetine müdahale çağrısında bulundu.
Siyasette gerilim yükseliyor
Sınır ihlali, İtalya ile de siyasi bir gerilime yol açtı. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İspanya ile açık sınır sağlayan Schengen anlaşmasını askıya almayı düşündüklerini duyurdu.
Sosyal medya hesabı üzerinden paylaşımda bulunan Meloni, Ceuta’dan gelen görüntülerin dikkat çekici olduğunu ve kontrolsüz yasa dışı göçün Avrupa sınırlarının güvenliği için somut bir tehdit oluşturduğunu kaydetti.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani de günün erken saatlerinde benzer ifadeler kullandı.
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Luis Albares ise Tajani’yi göç konusunu siyasi çıkarlar için kullanmakla suçladı. Albares, bu tür açıklamaların müttefik ve dost bir ülkeye yakışmadığını, İspanya’nın partizan demagoji değil Avrupa dayanışması beklediğini bildirdi.
Schengen Bölgesi, ortak sınırlarındaki kontrolleri resmi olarak kaldıran 29 Avrupa ülkesini kapsayan bir açık sınır sistemini oluşturuyor.
Sınırı tam olarak kaç kişinin geçtiği netleşmedi. İspanyol medyasındaki haberlere göre perşembe günü Ceuta’ya 2 bin ila 3 bin arasında kişinin girdiği tahmin ediliyor, ancak Sivil Muhafızlar bu rakamı doğrulamadı.
Gerilimin tırmanmasıyla birlikte perşembe geç saatlerde çatışmalar yaşandığına dair doğrulanmamış haberler ulaştı.
Görgü tanıklarının aktardığına göre, Ceuta sınırına yakın bir Fas kenti olan Fnideq’te Faslı yetkililer, geçişleri engellemek amacıyla göçmenlere tazyikli suyla müdahale etti.
İspanya’nın Kuzey Afrika’daki ikinci özerk şehri olan Melilla’daki Beni Ansar sınır noktasında da çatışmalar yaşandığı yerel medya ve insan hakları örgütlerinin görüntülerine yansıdı.
Yaşanan bu akın, yaklaşık 8 bin kişinin birkaç gün içinde Ceuta’ya girdiği ve Fas ile diplomatik gerilimi tırmandırdığı Mayıs 2021 dönemini hatırlattı.
Ceuta ve Melilla, Avrupa Birliği’nin Afrika ile olan tek kara sınırını temsil ediyor.
İspanyol makamları son yıllarda gözetimi artırarak, engelleri güçlendirerek ve Fas ile ikili ilişkileri geliştirerek bölgelerin etrafındaki güvenliği artırdı ancak geçiş denemeleri devam ediyor.
