ABD’de yaklaşık 150 bin hemşire ve sağlık çalışanının 30 yıl boyunca takip edildiği üç kapsamlı çalışmanın verilerine dayanan araştırmada, katılımcılar iki yılda bir kuvvet antrenmanlarına ve yürüyüş, bisiklet, yüzme gibi aerobik egzersizlere ne kadar zaman ayırdıklarını bildirdi.
Üç on yıllık süreçte yaklaşık 36 bin katılımcının hayatını kaybetmesi, bilim insanlarına kas güçlendirici aktivitelerin erken ölüm riski üzerindeki etkilerini izleme fırsatı sundu.
Elde edilen verilere göre, haftada yaklaşık 90 ila 120 dakika (bir buçuk ila iki saat) kuvvet antrenmanı yapan kişilerin, hiç yapmayanlara kıyasla herhangi bir nedenden dolayı erken ölüm riski yüzde 13 daha düşük çıktı.
Ağırlık kaldırmanın faydası en çok iki temel ölüm nedeninde görüldü: Kalp hastalıkları ve inmeyi içeren kardiyovasküler hastalıklardan ölüm riskinde yüzde 19, başta demans olmak üzere nörolojik rahatsızlıklardan ölüm riskinde ise yüzde 27 azalma kaydedildi.
Haftalık iki saati aşan egzersizlerde ise riskin daha fazla düşmediği, yani daha fazla çalışmanın her zaman daha iyi sonuç vermediği saptandı.
Aerobik egzersizle birleştiğinde ölüm riski yüzde 45 azalıyor
Araştırmada en düşük ölüm riski, kuvvet antrenmanlarını düzenli aerobik egzersizlerle (yürüyüş, koşu, bisiklet, yüzme) birleştiren kişilerde gözlendi.
Haftada önerilen 150 dakikalık orta düzeyde aerobik aktiviteyi tek başına yapmak, erken ölüm riskini yüzde 26 ila yüzde 43 oranında azaltıyor.
Ancak yeterli aerobik aktiviteye haftada bir ila iki saatlik kuvvet antrenmanı eklendiğinde, erken ölüm riskinin yüzde 45 oranında gerilediği belirlendi. Bulgular, bu iki egzersiz türünün birbirine rakip değil, aksine birlikte çok daha etkili çalıştığını ortaya koydu.
Bu genel örüntünün tek istisnası kanser ölümlerinde görüldü; kanser riskindeki düşüşün yalnızca haftada bir saatin altındaki daha az süreli kuvvet antrenmanlarıyla ilişkili olduğu tespit edildi.
Kas dokusu vücudun yönetim merkezi gibi çalışıyor
Direnç antrenmanlarıyla inşa edilen iskelet kasları, vücudun metabolik açıdan en aktif dokuları arasında yer alıyor. Yemek sonrasında kandaki şekerin (glukoz) yaklaşık yüzde 80’i kaslar tarafından emilerek enerjiye dönüştürülüyor veya glikojen olarak depolanıyor. Kasların güçlü tutulması, vücudun kan şekerini yönetmesine yardımcı olurken kalp hastalığı ve erken ölümün en büyük tetikleyicilerinden biri olan tip 2 diyabete karşı koruma sağlıyor.
Kaslar kasıldığında kana “miyokin” adı verilen ve hormon benzeri haberciler olarak görev yapan maddeler salgılıyor. Bu maddeler; kalp hastalığı, diyabet ve birçok kanser türünün temelinde yatan kronik, düşük dereceli inflamasyonu (iltihabı) hafifletmeye yardımcı oluyor.
Miyokinler aynı zamanda kasların karaciğer, yağ dokusu, kan damarları, kemikler ve beyinle iletişim kurmasını sağlayarak bu organların sağlıklı kalmasına öncülük ediyor. Düzenli direnç antrenmanları zamanla kan basıncını düşürmeye ve damarların esnekliğini korumaya da katkı sağlıyor. Gelişen kan şekeri yönetimi ve sağlıklı kan damarları beyin sağlığını da doğrudan destekleyerek demanstan ölüm riskindeki yüzde 27’lik düşüşü açıklıyor.
Araştırmacılar, bu çalışmanın gözlemsel bir araştırma olduğunu, dolayısıyla kuvvet antrenmanları ile uzun ömür arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisini kesin olarak kanıtlayamayacağını, ancak aradaki bağın çok güçlü olduğunu belirtiyor.
Genel sağlığı ve yaşam süresini geliştirmek adına, büyük kas gruplarını çalıştıran haftada iki kısa kuvvet seansı ile günlük aerobik egzersiz kombinasyonunun oldukça ulaşılabilir ve yeterli bir hedef olduğu vurgulanıyor.
