Uzay keşiflerinde yeni bir dönüm noktası olan Artemis programı tüm hızıyla sürüyor. Dört astronottan oluşacak Artemis 3 mürettebatının kimler olacağı, nisan ayındaki Artemis 2 uçuşunun ardından dünya kamuoyunda büyük bir merak konusu haline gelmişti.
NASA yetkililerinin “yakında” olarak işaret ettiği o gün geldi; ajans, tarihi görevin astronot kadrosunu 9 Haziran’da açıklayacağını duyurdu.
Artemis 3’ün görevi çok farklı olacak
2027 yılının ortaları ile sonları arasında fırlatılması hedeflenen Artemis 3, önceki görevden teknik açıdan ciddi farklılıklar barındırıyor. Astronotlu ilk test uçuşunu başarıyla tamamlayan Orion kapsülü, bu kez Ay’a gitmeyecek.
Artemis 3 mürettebatı, Orion’u alçak Dünya yörüngesine fırlatarak burada özel şirketler tarafından geliştirilen bir veya iki ayrı Ay iniş aracıyla buluşma ve kenetlenme manevraları gerçekleştirecek. Ayrıca astronotlar, Ay yüzeyi için tasarlanan yeni nesil uzay kıyafetlerini de yörüngede test etme imkanı bulacak. Bu nedenle NASA’nın, yeni araçları kullanma konusunda deneyimli pilotlar ile uzay yürüyüşü tecrübesi olan isimlere öncelik vermesi bekleniyor.
SpaceX ve Blue Origin gelişmeleri seçimi etkiliyor
NASA, Ay yüzeyine insan taşımak için SpaceX’in Starship ve Blue Origin’in Blue Moon araçlarıyla sözleşme imzalamıştı. İlk insanlı Ay inişinin 2028’deki Artemis 4 göreviyle yapılması planlansa da, bu kararın kaderi büyük ölçüde Artemis 3’ün başarısına bağlı olacak.
Her iki şirketin de geliştirme süreçlerinde gecikmeler yaşadığı bilinirken, yakın zamanda Blue Origin’in New Glenn roketinin test sırasında patlaması riskleri artırdı. NASA, araçlardan biri zamanında yetişmese bile Artemis 3 görevini mevcut şartlarda uçurmaya kararlı görünüyor.
Bu durum, seçilecek mürettebatın Ay keşfinden ziyade tamamen uzay aracı pilotluğu ve operasyonel becerilere odaklı olmasını zorunlu kılıyor.
Güçlü adaylar ve listede öne çıkan isimler
NASA’nın geçmiş görevlerin hemen ardından aynı astronotları peş peşe uçurmama kuralı nedeniyle, Artemis 2 ekibi ve şu an Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) bulunan isimler eleniyor. Adaylar arasında en güçlü seçenek olarak Raja Chari öne çıkıyor.
ISS’te gerçekleştirdiği uzay yürüyüşlerinin yanı sıra NASA bünyesinde Ay iniş sistemleri ve yeni uzay kıyafetlerinin entegrasyon testlerine liderlik etmesi, onu bir adım öne taşıyor. F/A-18 savaş jetleri pilotluğu geçmişi ve uzay istasyonu komutanlığı deneyimiyle Nicole Mann ile yeni nesil uzay kıyafetleri üzerinde çalışan Kayla Barron da en üst sırada yer alan diğer güçlü isimler.
Olası bir sürpriz aday ise Artemis 2 görevinin yedek ekibinde yer alan ve Orion sistemlerine olağanüstü düzeyde hakim olan çaylak astronot Andre Douglas olabilir.
Uluslararası astronot denklemi
Mürettebatta uluslararası bir ortağın yer alıp almayacağı ise henüz netlik kazanmadı. Daha önceki Ay yörünge istasyonu planlarının iptal edilmesi, Japonya ve Kanada gibi ülkelerin önceliklerini değiştirdi. Eğer NASA dört koltuktan birini küresel bir ortağa ayırırsa, Orion’un hizmet modülünü inşa eden Avrupa Uzay Ajansı (ESA) en güçlü aday konumunda bulunuyor.
Ancak Artemis 3’ün Ay yerine Dünya yörüngesinde kalacak şekilde revize edilmesi, jeofizik uzmanı Alman astronotların sonraki Ay inişi görevlerine saklanmasına yol açabilir. Bu senaryoda, uzay istasyonu ve yürüyüşü tecrübesiyle İtalyan astronot Samantha Cristoforetti, Avrupa’yı temsil etmek adına güçlü bir seçenek olarak değerlendiriliyor.
