Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Kıbrıs meselesinde kapsamlı çözüm müzakereleri için siyasi eşitlik ve egemenlik haklarının önceden teyit edilmesi gerektiğini belirterek, “(GKRY) Kıbrıs Türk halkının eşitlik, güvenlik ve egemenlik haklarını tanıyan bir anlaşmaya varsa biz çözüme varız.” dedi.
Cumhurbaşkanı Erhürman, “Doğal gaz transferi, Türkiye’yi dışarıda bırakarak gerçekleştirilemez. Kıbrıslı Türkleri dışarıda bırakarak hiç gerçekleştirilemez.” dedi. Erhrüman, doğal gazın Avrupa’ya taşınmasında en gerçekçi güzergahın Türkiye olduğunu vurguladı.
AA’nın aktardığına göre Cumhurbaşkanı Erhürman, Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Kulübünce (BUPOLS) düzenlenen “Doğu Akdeniz’de Değişen Dengeler ve Kıbrıs” başlıklı programda hitap etti.
Siyasette bölmenin kolay, birleştirmenin ise zor ancak asıl marifet olduğunu vurgulayan Erhürman, hiç kimsenin dışarıda kalmayacağı bir yönetim anlayışıyla hareket ettiklerini söyledi.
Erhürman, roman okumanın toplumları ve insanları anlamak açısından önemli olduğunu belirterek, öğrencilere roman okumaları tavsiyesinde bulundu.
Kıbrıs meselesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erhürman, göreve geldikten sonra Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis ile görüşmelere başladığını ancak kapsamlı çözüm müzakereleri için belirli koşulların oluşması gerektiğini anlattı.
Erhürman, konuya ilişkin futbol müsabakası benzetmesini yaparak şöyle devam etti:
“Bu defa geçmiştekilerden farklı olarak sahaya çıkmadan önce, maç başlamadan önce maçın kurallarını belirleyelim. Maçın kuralları belli olsun sonra sahaya çıkalım. Bir görüşme masası var, bir de müzakere masası var. Dedim ki; ‘(Cumhurbaşkanlığına) Gelir gelmez görüşme masasına oturacağım.’ ama müzakere masasına, yani Kıbrıs sorununun kapsamlı çözümünün konuşulduğu masaya oturmadan önce belli koşulların oluşması gerekiyor.”
– “İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi üçlü ittifak kurdu”
Kıbrıs Türk halkının siyasi eşitliğinin tartışma konusu olmadığının altını çizen Erhürman, geçmiş müzakere süreçlerinden ders çıkarılması gerektiğine işaret etti.
Erhürman, müzakerelerde dört maddelik metodoloji önerdiklerini aktararak, bunların Kıbrıslı Türklerin siyasi eşitliğinin teyidi, geçmiş yakınlaşmaların korunması, süreç için zaman sınırlaması konulması ve Rum tarafının masayı devirmesi halinde Kıbrıs Türk halkına bazı kazanımlar sağlanması olduğunu söyledi.
Erhürman, “Şu anda Gazze’de dünyanın gözünün içine baka baka çocukları öldüren İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi üçlü ittifak kurmuşlardır.” dedi.
Erhürman, “(GKRY) Kıbrıs Türk halkının eşitlik, güvenlik ve egemenlik haklarını tanıyan bir anlaşmaya varsa biz çözüme varız. Yoksa zaten müzakere masasını kurmaya gerek yok.” ifadelerini kullandı.
– “Doğal gaz transferi, Türkiye’yi dışarıda bırakarak gerçekleştirilemez”
Doğu Akdeniz’de enerji ve güvenlik meselelerine de değinen Erhürman, GKRY’nin Kıbrıs Türk halkını yok sayarak enerji ve askeri anlaşmalar yaptığını vurguladı.
Erhürman, Girit Adası’ndan GKRY’ye, oradan da İsrail’e uzanacak denizaltı kablolu elektrik bağlantısının (Great Sea Interconnector-GSI) ekonomik ve siyasi açıdan uygulanabilir olmadığını belirterek, enerji projelerinde Türkiye’nin dışlanamayacağını söyledi.
“GSI, Türkiye’yi dışarıda bırakarak gerçekleştirilemez. Doğal gaz transferi, Türkiye’yi dışarıda bırakarak gerçekleştirilemez. Kıbrıslı Türkleri dışarıda bırakarak hiç gerçekleştirilemez.” diyen Erhürman, doğal gazın Avrupa’ya taşınmasında en gerçekçi güzergahın Türkiye olduğunun altını çizdi.
Erhürman, “Benim tarafım, kurallılıktır. Ölene kadar kurallılığı savunacağım. Kurallılığın olmadığı yerde çocukların öldüğünü Gazze’de de Srebrenitsa’da da Ruanda’da da gördük. Sadece bu coğrafyada değil, başka coğrafyalarda da gördük.” diye konuştu.
– “Türkiye Cumhuriyeti, garantör devlettir”
Türkiye ile KKTC ilişkilerine yönelik değerlendirmelerde de bulunan Erhürman, “Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilişkileri, dünyadaki başka herhangi iki devletin ilişkilerine benzetilemeyecek kadar özel ilişkilerdir. Türkiye Cumhuriyeti, garantör devlettir. Garantör devletin imzası olmaksızın da bir çözüme ulaşılması zaten söz konusu değildir.” değerlendirmesinde bulundu.
Erhürman, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ilişkilerine dair seçim sürecinde ortaya atılan iddiaların gerçeği yansıtmadığına dikkat çekerek, “Türkiye Cumhuriyeti ile istişare etmeksizin Kıbrıs politikasında pozisyon alan tek bir Kıbrıslı Türk lider yoktur.” dedi.
Türk Devletleri Teşkilatındaki (TDT) “gözlemci üyelik” statüsünün önemine işaret eden Erhürman, Kıbrıs Türk halkı üzerindeki izolasyonların kaldırılması için diplomatik temaslarını sürdüreceklerini söyledi.
İsrail vatandaşlarının KKTC’de yoğun şekilde mülk edindiği hakkındaki soruya ilişkin ellerindeki resmi verilerde bu yönde yüksek rakamlar bulunmadığını aktaran Erhürman, GKRY’de ise “İsrail vatandaşlarının yoğun biçimde mülk aldığına” dair bilgiler bulunduğunu söyledi.
Erhürman, “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gibi coğrafya ve nüfus açısından küçük ülkelerde yabancı ve üçüncü ülke uyrukluların kontrol dışı artması bir sorundur.” dedi.
Bundan dolayı uzun süredir nüfus sayımı ve kapsamlı nüfus politikası çağrısı yaptığını vurgulayan Erhürman, konunun hükümetle eş güdüm içinde ele alınması gerektiğini kaydetti.
