Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası (KTEZO) ile Kasaplar Birliği, Güney Kıbrıs ile KKTC’deki et fiyatları arasındaki farkın kapatılması için karkas et fiyatının sübvanse edilmesini istendi.
KTEZO ile Kasaplar Birliği et fiyatlarının Güney Kıbrıs’tan daha pahalı olduğu gerekçesiyle Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı önünde eylem düzenledi. Eylemciler, Bakanlık bölgesine araçlı konvoyla gitti.
KTEZO Genel Koordinatörü Hürrem Tulga, Bakanlık önünde yaptığı konuşmada, Güney Kıbrıs ve KKTC’deki et fiyatındaki farkın bir sembol olduğunu, fiyat farkının giderilmesiyle ilgili esnafın taleplerine Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığının vergi tehdidiyle karşılık verdiğini söyledi.
Tulga, fiyat farkı sorununu bakanlık üzerinden çözmek zorunda olduklarını ancak seslerini hükümete de duyurmak istediklerlerini kaydetti.
Hürrem Tulga, alışverişin Güney’e kaymasıyla, katma değer yaratan insanların “gün geçtikçe tükendiğini” söyledi.
Güney’e geçişin 2024’te 1,5 milyon iken, 2025’te 3 milyona çıktığına işaret eden Tulga, alışverişte Güney’in tercih edilmesinin “sebepsiz olmadığını” belirtti.
Güney’deki et fiyatlarının KKTC’deki et fiyatlarının yarısı olduğunu ve et fiyatların sübvanse edilmesi gerektiğini söyleyen Hürrem Tulga, olayın sadece etle sınırlı olmadığını, ortada “toplumsal bir sorun” bulunduğunu, hükümete önerilerini de sunduklarını kaydetti.
Tulga, “Yine duyarsızlık devam ediyor yine kaçakçılık devam ediyor” dedi.
-Şenkaya
Kasaplar Birliği Başkanı Raşit Şenkaya, üç yıl önce başlayan et sorununun “çıkmaz bir noktaya” geldiğini, ocak ayından itibaren et ihtiyacının Güney’den karşılayan kişi sayısında artış yaşandığını söyledi.
“Birliğin feryatlarına hükümetin sessiz kaldığını” dile getiren Şenkaya, “Yaşadığımız bu sorun birçok esnafı batma noktasına getirmiştir” dedi.
Şenkaya, “Fiyat farkından dolayı gerek bireysel, gerekse artan kaçakçılık yoluyla ithal etin Kuzey’e geçirilmesine hükümet müsaade ediyor, göz yumuyor” ifadelerini kullandı.
Ülkede yaratılan katma değerin ülke ekonomisinde kalmadığını belirten Şenkaya, “Sadece hükümetin atacağı küçük bir adımla et fiyatları ucuzlayabilir” dedi.
Ülkedeki et tüketimine değinen Şenkaya, “Et ihtiyacının yüzde 60’ı Güneyden karşılanıyor” diye konuştu.
Güney Kıbrıs ile KKTC arasındaki fiyat farkının canlı hayvan fiyatlarından kaynaklandığını belirten Şenkaya, canlı kuzu fiyatının KKTC’de 480-500 Kg/TL, Güney Kıbrıs’ta da 5.5-6 Euro Kg/TL (250-350 TL) civarında olduğunu; KKTC’de kilo başına 500 TL ödenen kuzunun, karkas halinde kasaplara eriştiğinde fiyatının 1050-1060 TL’ye çıktığını, canlı dananın ise kilosunun Güneyde 3.5 Euro (175) TL, KKTC’de ise 370 TL olduğunu; Güney’de karkas maliyetin 400, KKTC’de ise 800 TL civarında olduğunu anlattı.
Şenkaya “Yerliyi (karkas eti) sübvanse ederek işe başlamak gerekir” dedi.
-Çavuş
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş eylemde yaptığı açıklamada, küçük baş hayvan sayısını, 230 binden 274 bine çıkarttıklarını, bunun ayda 12-15 bin kuzu anlamına geldiğini, bu nedenle kasaplık hayvan sayısının “yetersiz” olduğu söylemlerini kabul etmediğini söyledi.
“KTEZO’nun Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği ile kooperatif kurduğu, KTEZO ile Birliğin anlaştığı ve hijyen kurallarına uymayan kasapların bulunduğu” yönündeki beyanatların doğru olmadığını belirten Çavuş, hijyen noktasında tüm kasapların arkasında olduğunu söyledi.
Çavuş, Bakanlığın kasaplardan reyonlarında “et sınıflandırması” yapmasını istediğini, buna karşılık KTEZO’nun Bakanlıktan talep ettiği karkas fiyatlarını görüşmeye hazır olduğunu belirtti. Çavuş, “Et ayrıştırmasını yapın, oğlağı oğlak kuzuyu kuzu olarak ayırın” dedi.
Hüseyin Çavuş, eylemin Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı önünde yapılmasını de eleştirdi ve Bakanlığın sadece üretimden sorumlu olduğunu ifade etti.
Kırsaldaki kasaplardaki fiyatların şehirlerdeki kasaplardaki fiyatlarla tutmadığını söyleyen Çavuş, kırsalda 900 TL’ye satılan kıymanın fiyatının bin 600 TL olmasını “açıklanamaz” olarak niteledi.
Görüşmeye hazır olduğunu ancak çözüm odaklı olunması gerektiğini de belirten Çavuş, “Pahalılığı bu ülkeye getiren bu hükümet değildir” ifadelerini kullandı.
