<\/p>\n
<\/p>\n
\n\tAncak The Lancet Oncology dergisinde yay\u0131mlanan yeni bir ara\u015ft\u0131rma, enfeksiyonlar\u0131n kanser riski \u00fczerindeki etkisini ortaya koydu.<\/p>\n
\n\tK\u00fcresel verilere g\u00f6re 2024 y\u0131l\u0131nda te\u015fhis edilen t\u00fcm kanserlerin y\u00fczde 12’si enfeksiyonlarla ba\u011flant\u0131l\u0131yd\u0131. Bu oran 2,3 milyon yeni kanser vakas\u0131na denk geliyor. Neredeyse t\u00fcm bu vakalardan be\u015f temel patojen sorumlu tutuldu.<\/p>\n
\n\tEn yayg\u0131n neden, 2024’te te\u015fhis edilen toplam kanserlerin y\u00fczde 4’\u00fcnde rol oynayan ve 760 bin vakaya yol a\u00e7an Helicobacter pylori adl\u0131 mide bakterisi oldu.<\/p>\n
\n\tD\u00fcnyadaki her iki ki\u015fiden birinde g\u00f6r\u00fclen H. pylori, olduk\u00e7a yayg\u0131n bir bakteri olarak biliniyor. \u00c7o\u011fu insanda hi\u00e7bir belirtiye neden olmayan bu enfeksiyonun belirli t\u00fcrleri mide \u00fclserine ve mide kanserine yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n
\n\t\u0130nsan papilloma vir\u00fcs\u00fc (HPV) de 2024’te te\u015fhis edilen toplam yeni kanserlerin y\u00fczde 4’\u00fcyle, yani 750 bin vakayla ili\u015fkilendirildi.<\/p>\n
\n\tHepatit B vir\u00fcs\u00fc (HBV) yeni vakalar\u0131n y\u00fczde 2’siyle, Epstein-Barr vir\u00fcs\u00fc (EBV) y\u00fczde 1’iyle ve hepatit C vir\u00fcs\u00fc (HCV) ise y\u00fczde 1’den az\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 bulundu.<\/p>\n
\n\tEBV bu listeye yeni kat\u0131lanlar aras\u0131nda yer ald\u0131. \u00d6nceki k\u00fcresel tahminlerin yay\u0131mlanmas\u0131ndan bu yana EBV’nin kansere neden oldu\u011funa dair kan\u0131tlar \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131.<\/p>\n
\n\tKendi ba\u015flar\u0131na da ciddi hastal\u0131klara yol a\u00e7abilen bu enfeksiyonlar\u0131n kansere neden olmas\u0131 endi\u015fe verici olsa da uzmanlar bu durumun ayn\u0131 zamanda bir f\u0131rsat sundu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n
\n\tBulgular, bu enfeksiyonlar\u0131n do\u011fru tedavisi ve \u00f6nlenmesinin d\u00fcnya genelindeki kanser oranlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir fark yaratabilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n
\n\tAra\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 Harriet Rumgay, g\u00fcncellenen tahminlerin k\u00fcresel kanser \u00f6nleme stratejilerinde enfeksiyon kontrol\u00fcn\u00fcn \u00f6nemini vurgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
\n\tBir\u00e7ok kanserojen enfeksiyon ajan\u0131 i\u00e7in a\u015f\u0131lar, te\u015fhis ara\u00e7lar\u0131, tedaviler ve g\u00fcvenli enjeksiyon uygulamalar\u0131 gibi mevcut veya potansiyel \u00f6nleyici m\u00fcdahaleler bulunuyor.<\/p>\n
\n\tYazarlar, a\u015f\u0131lama ve tarama konusundaki ilerlemelere ra\u011fmen enfeksiyonla ili\u015fkili kanserlerin k\u00fcresel d\u00fczeyde b\u00fcy\u00fck bir zorluk olmaya devam etti\u011fini bildirdi. \u00d6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkeleri etkileyen e\u015fitsizliklerin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ifade edildi.<\/p>\n
\n\tEnfeksiyonla ili\u015fkili kanserlerin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fc, ba\u015fta Do\u011fu Asya, Sahra Alt\u0131 Afrika \u00fclkeleri ve G\u00fcneydo\u011fu Asya olmak \u00fczere d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
\n\t2024 y\u0131l\u0131nda enfeksiyonla ba\u011flant\u0131l\u0131 kanser te\u015fhislerinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc, k\u00fcresel toplam\u0131n y\u00fczde 42’sini olu\u015fturan Do\u011fu Asya’da konuldu. Bu te\u015fhislerle ba\u011flant\u0131l\u0131 enfeksiyonlar a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak H. pylori ve HBV oldu.<\/p>\n
\n\t\u00d6zellikle HPV a\u015f\u0131lar\u0131nda hedef al\u0131nmayan erkekler ba\u015fta olmak \u00fczere daha fazla ki\u015finin HPV ve HBV’ye kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131n k\u00fcresel kanser oranlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f sa\u011flamas\u0131 bekleniyor. Ancak H. pylori i\u00e7in durum o kadar basit g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n
\n\tAra\u015ft\u0131rmac\u0131lar, k\u00fcresel \u00e7apta mide kanserini kontrol alt\u0131na almada b\u00fcy\u00fck etki yaratacak H. pylori a\u015f\u0131lar\u0131 veya etkisiz antibiyotik maruziyetini en aza indirebilecek tedavilerin geli\u015ftirilmesinde \u015fu ana kadar \u00e7ok az ilerleme kaydedildi\u011fini belirtti.<\/p>\n
\n\tYeti\u015fkinlerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 95’ini enfekte eden EBV’nin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na alacak bir a\u015f\u0131 veya y\u00f6ntem hen\u00fcz bulunmuyor ancak a\u015f\u0131lar i\u00e7in \u00e7e\u015fitli klinik denemeler devam ediyor.<\/p>\n
\n\tYazarlar, EBV, H. pylori ve vir\u00fcslerle ba\u011flant\u0131l\u0131 bir di\u011fer kanser t\u00fcr\u00fc olan Kaposi sarkomu i\u00e7in yeni \u00f6nleyici a\u015f\u0131lar\u0131n geli\u015ftirilmesine yat\u0131r\u0131m yapman\u0131n kilit rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\tBir\u00e7ok \u00f6nleme stratejisinin uygun maliyetli oldu\u011fu bilinmesine ra\u011fmen toplumsal, finansal ve siyasi engeller nedeniyle \u00e7o\u011fu zaman en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyulan ortamlarda yetersiz kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n
\n\tAra\u015ft\u0131rmada, kanserin y\u0131k\u0131c\u0131 ekonomik ve sosyal maliyetleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6nlemeye yat\u0131r\u0131m yapman\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fu kaydedildi.<\/p>\n