<\/p>\n
<\/p>\n
\n\tAYM Ba\u015fkan\u0131 \u00d6zkaya, Y\u00fcksek Mahkemeye bireysel ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131n\u200b\u200b\u200b\u200b\u200b\u200b\u200b 14. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc kapsam\u0131nda AYM Y\u00fcce Divan Salonu’nda d\u00fczenlenen “T\u00fcrk Anayasa Mahkemesinin Norm Denetimi Kararlar\u0131n\u0131n Bireysel Ba\u015fvuruya Etkisi” temal\u0131 sempozyumun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n
\n\t\u00d6zkaya, konu\u015fmas\u0131nda, Y\u00fcksek Mahkemeye 14 y\u0131lda yap\u0131lan bireysel ba\u015fvuru istatistiklerini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n
\n\tBuna g\u00f6re, AYM’ye toplam 756 bin 726 ba\u015fvuru yap\u0131ld\u0131. Bunlar\u0131n 648 bin 410’u sonu\u00e7land\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n
\n\tBug\u00fcne kadar yap\u0131lan ba\u015fvurular\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 85,7’sinin karara ba\u011fland\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken \u00d6zkaya, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\n\t“2026 y\u0131l\u0131nda da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z ayn\u0131 kararl\u0131l\u0131kla devam etmektedir. Bug\u00fcn itibar\u0131yla Mahkememize yakla\u015f\u0131k 40 bin 769 bireysel ba\u015fvuru yap\u0131lm\u0131\u015f, yakla\u015f\u0131k 30 bin civar\u0131nda ba\u015fvuru sonu\u00e7land\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu rakamlar, bireysel ba\u015fvurunun ge\u00e7en 14 y\u0131l i\u00e7inde hukuk sistemimizde ne \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015f bir uygulama alan\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ancak bu tabloyu salt say\u0131sal bir b\u00fcy\u00fckl\u00fck veya i\u015f y\u00fck\u00fc meselesi olarak de\u011ferlendirmemek gerekir. Her bir ba\u015fvuru, Anayasa’da g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan bir hakk\u0131n\u0131n kamu g\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcren bir insan\u0131n adalet aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 ifade etmektedir, bunu unutmamak gerekir.”<\/p>\n
\n\t\u00d6zkaya, AYM’nin yap\u0131lan ba\u015fvurular\u0131 makul s\u00fcrede sonu\u00e7land\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, geli\u015ftirdi\u011fi i\u00e7tihatlarla da benzer hak ihlallerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6nelik anayasal standartlar\u0131 belirlemeyi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etti.<\/p>\n
\n\tBireysel ba\u015fvuruya yarg\u0131 mercileri ile di\u011fer kamu kurumlar\u0131n\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi hassasiyetin, sistemin etkinli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan son derece k\u0131ymetli oldu\u011funu kaydeden \u00d6zkaya, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
\n\t“Mahkememiz, verdi\u011fi ihlal kararlar\u0131n\u0131n gere\u011finin yerine getirilip getirilmedi\u011fini de yak\u0131ndan takip etmektedir. Mahkememiz istatistiklerine g\u00f6re 2013 y\u0131l\u0131ndan bug\u00fcne kadar verilen toplam 86 bin 849 ihlal karar\u0131n\u0131n y\u00fczde 99,9’u uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Uygulama konusunda ya\u015fanan sorunlar ise \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki somut olay ve baz\u0131 teknik hususlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fcksek uygulama oran\u0131, bireysel ba\u015fvurunun 14 y\u0131ll\u0131k tecr\u00fcbesi bak\u0131m\u0131ndan son derece anlaml\u0131d\u0131r. Zira bireysel ba\u015fvurunun ger\u00e7ek etkisi, verilen ihlal kararlar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesiyle ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bir ihlalin tespit edilmesi kadar, ihlalin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 da temel haklar\u0131n etkili bi\u00e7imde korunmas\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez bir unsurudur.”<\/p>\n
\n\tAYM Ba\u015fkan\u0131 \u00d6zkaya, teknolojik geli\u015fmelerin tarih boyunca hukuku etkiledi\u011fini, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de dijitalle\u015fme, b\u00fcy\u00fck veri ve yapay zeka teknolojilerinin yarg\u0131 sistemine etkilerinin bulundu\u011funu bildirdi.<\/p>\n
\n\tAnayasa mahkemelerinin insan onuru, e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet, demokratik toplum, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck, kamu yarar\u0131 ve hukuk devleti gibi anayasal ilkeleri yorumlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren \u00d6zkaya, “Bu kavramlar\u0131n hi\u00e7biri yaln\u0131zca verilere dayal\u0131 matematiksel bir form\u00fclle a\u00e7\u0131klanamaz. \u0130\u015fte tam bu noktada insan muhakemesi vazge\u00e7ilmez hale gelmektedir.” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
\n\t\u00d6zkaya, AYM’nin de insan unsurunu g\u00f6z ard\u0131 etmeksizin dijitalle\u015fmenin ve yapay zekan\u0131n sundu\u011fu imkanlardan etkin bi\u00e7imde yararlanmak amac\u0131yla uzun s\u00fcredir kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirterek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\n\t“Bu kapsamda Mahkememizde dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, bireysel ba\u015fvurunun al\u0131nmas\u0131ndan dosyalar\u0131n incelenmesine, hukuki bilgiye ve i\u00e7tihada eri\u015fimden kararlar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131na kadar uzanan geni\u015f bir alanda ele al\u0131nmaktad\u0131r. Avukatlar\u0131m\u0131z\u0131n 1 Ekim 2025 tarihinden itibaren bireysel ba\u015fvurular\u0131 UYAP \u00fczerinden yapabilmelerine imkan sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Uygulaman\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde benimsendi\u011fini memnuniyetle g\u00f6r\u00fcyoruz. Mahkememize yap\u0131lan bireysel ba\u015fvurular\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 34’\u00fc UYAP Avukat Portal\u0131 \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Her \u00fc\u00e7 ba\u015fvurudan birinin elektronik ortamda yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, dijital ba\u015fvuru imkan\u0131n\u0131n uygulamada kar\u015f\u0131l\u0131k buldu\u011funu g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan dikkat \u00e7ekicidir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde de teknolojinin sundu\u011fu imkanlardan yararlanarak bireysel ba\u015fvuru sisteminin eri\u015filebilirli\u011fini ve etkinli\u011fini daha da geli\u015ftirmeyi hedefliyoruz.”<\/p>\n
\n\t\u00d6zkaya, T\u00dcB\u0130TAK ile i\u015fbirli\u011fiyle bireysel ba\u015fvurular\u0131n kabul edilebilirlik incelemelerinde kullan\u0131labilecek yapay zeka tabanl\u0131 bir karar destek sisteminin geli\u015ftirilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda da sona yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n