Cumhurba\u015fkan\u0131 Tufan Erh\u00fcrman, se\u00e7im mevzuat\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yapan yasan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere Cumhuriyet Meclisine iade edilmesine ili\u015fkin kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
Erh\u00fcrman, se\u00e7ime k\u0131sa s\u00fcre kala se\u00e7im mevzuat\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131n\u0131n demokratik devlet ilkesi ve se\u00e7me-se\u00e7ilme hakk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan soru i\u015faretleri yaratabilece\u011fini belirterek, bu konuda Venedik Komisyonu\u2019nun g\u00f6r\u00fc\u015flerine de dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
2017 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin esasl\u0131 bir se\u00e7im mevzuat\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, temel de\u011fi\u015fikli\u011fin 2016\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini savunan Erh\u00fcrman, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n yasalar\u0131 yeniden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere Meclise iade etme yetkisinin Anayasa\u2019n\u0131n 94. maddesinde d\u00fczenlendi\u011fini hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n
Erh\u00fcrman, Meclisin yasay\u0131 aynen kabul etmesi halinde anayasal gereklilik do\u011frultusunda yasay\u0131 imzalay\u0131p yay\u0131mlayaca\u011f\u0131n\u0131 da ifade etti.<\/p>\n
Erh\u00fcrman’\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n tamam\u0131 \u015f\u00f6yle:<\/p>\n
“Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerinden \u00f6nce, Cumhurba\u015fkan\u0131’n\u0131n i\u00e7eride de yerine getirmesi gereken Anayasal g\u00f6revleri oldu\u011funu ve bu g\u00f6revlerin de hassasiyetle yerine getirilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftim.<\/p>\n
\u00dclkemizde herkesin s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi standart, liyakat ve denetim ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n Anayasa’da d\u00fczenlenmi\u015f olan \u00f6nemli g\u00f6revleri vard\u0131r. Yasalara ili\u015fkin olarak anayasal \u00e7er\u00e7evede verilen denetim g\u00f6revleri de bunlar\u0131n aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
Bu noktadan hareketle, bug\u00fcne kadar baz\u0131 yasalar\u0131 Anayasa’ya uygunluk konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f almak i\u00e7in Anayasa Mahkemesi’ne g\u00f6nderirken, baz\u0131 yasalar\u0131 da bir kez daha g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere Meclis’e iade ettim. Baz\u0131 atama kararnamelerini, hukuki ko\u015fullar veya liyakat sebebiyle imzalamad\u0131m ama bunlar\u0131 ilgili \u015fah\u0131slara sayg\u0131 gere\u011fi bas\u0131nla payla\u015fmad\u0131m.<\/p>\n
G\u00f6reve geldi\u011fim ilk g\u00fcnden beri bu anlay\u0131\u015fla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ve bu anlay\u0131\u015fla \u00e7al\u0131\u015fmaya devam edece\u011fim. Yine ayn\u0131 anlay\u0131\u015fla bug\u00fcn, 1. Se\u00e7im mevzuat\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yapan bir Yasa’y\u0131 Meclis’e iade ettim. \u0130ade yaz\u0131mda belirtti\u011fim gibi, kamuoyunda dile getirilen baz\u0131 yan gerek\u00e7eler yan\u0131nda ana gerek\u00e7em, se\u00e7ime k\u0131sa bir s\u00fcre kala se\u00e7im mevzuat\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131n\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve bunun, bundan sonraki zamanlarda bir “team\u00fcl”e d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin yaratabilece\u011fi anomalilere kar\u015f\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak “uyar\u0131” yapma g\u00f6revimi yerine getirmekti. 2. Se\u00e7ime k\u0131sa bir s\u00fcre kala se\u00e7im mevzuat\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131n\u0131n demokratik devlet ilkesi ve se\u00e7me se\u00e7ilme hakk\u0131 konusunda yarataca\u011f\u0131 soru i\u015faretleri yaln\u0131zca benim de\u011fil, bu konuda uluslararas\u0131 alanda \u00f6nemli bir kurulu\u015f olan Venedik Komisyonu’nun da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. Kald\u0131 ki T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasa koyucusu da, iade yaz\u0131mda belirtti\u011fim gibi, benzer bir anlay\u0131\u015ftan hareketle h\u00fck\u00fcm d\u00fczenlemi\u015ftir. 3. 2017’de benim de oy vermem \u00fczerine se\u00e7imden \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce se\u00e7im mevzuat\u0131nda esasl\u0131 de\u011fi\u015fiklik yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 do\u011fru de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc se\u00e7im mevzuat\u0131nda esasl\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih 2016’d\u0131r. 2017’de yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler 2016’daki de\u011fi\u015fikli\u011fin uygulamas\u0131yla ilgili teknik d\u00fczenlemelerdir.<\/p>\n
Nitekim, iade yaz\u0131mda da, “bu nedenledir ki se\u00e7im mevzuat\u0131nda \u00d6NEM TA\u015eIYAN ve FARK YARATMA POTANS\u0130YEL\u0130NE SAH\u0130P de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa, bunun i\u00e7in se\u00e7imlere anlaml\u0131 bir \u015fekilde uzak olan bir zaman\u0131n se\u00e7ilmesi do\u011fru olacakt\u0131r” ibaresi yer almaktad\u0131r. 4. “Cumhurba\u015fkan\u0131 hukuki de\u011fil, ‘siyasi’ davranm\u0131\u015ft\u0131r” iddias\u0131 Anayasa’da Cumhurba\u015fkan\u0131’na verilen yetkiye dair eksik bilginin sonucu olsa gerektir. Anayasa, 94. maddesinde, Cumhurba\u015fkan\u0131’na, “yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 yasalar\u0131 bir daha g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere gerek\u00e7esi ile birlikte … Cumhuriyet Meclisine geri g\u00f6nderme” yetkisi vermektedir.<\/p>\n
Bu yetki, Anayasa Mahkemesi’ne g\u00f6r\u00fc\u015f i\u00e7in g\u00f6nderme yetkisinden farkl\u0131 olarak, salt hukuka (Anayasa’ya) ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131yla geri g\u00f6nderme anlam\u0131na gelmemektedir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi maddede b\u00f6yle bir ibare yoktur. Dolay\u0131s\u0131yla Cumhurba\u015fkan\u0131’n\u0131n bu yetkiyi kullanmas\u0131 “siyaset”in ima edilen anlam\u0131yla “siyasi” de\u011fildir. Kald\u0131 ki iade yaz\u0131s\u0131nda ortaya konulan gerek\u00e7eler do\u011frudan “Anayasa’ya ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131”na dayanmasa da, yukar\u0131da Venedik Komisyonu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131’ndan verilen \u00f6rneklerden de anla\u015f\u0131labilece\u011fi gibi, “hukuki” olmamakla nitelendirilmesi kolay olan gerek\u00e7eler de\u011fildir. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7im s\u00fcrecindeki taahh\u00fctlerimden biri de, kurumsal yap\u0131da ortaya \u00e7\u0131kan a\u015f\u0131nmay\u0131 gidermek i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterece\u011fimdi. Kurumsal yap\u0131lar sayg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131, \u00f6ncelikle mevzuat\u0131n kendilerine y\u00fckledi\u011fi g\u00f6revleri yerine getirerek kazan\u0131rlar.<\/p>\n
Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 anayasal g\u00f6revlerini alk\u0131\u015flanmak amac\u0131yla yerine getirmedi\u011fi gibi, bu g\u00f6revleri yerine getirmekten ele\u015ftirilmek endi\u015fesiyle de ka\u00e7\u0131nmaz. Herkesin standartlardan, liyakatten ve denetimden s\u00f6z etti\u011fi bir d\u00f6nemde, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n anayasal standartlarla ilgili anayasal denetim g\u00f6revlerini yerine getirmekten ka\u00e7\u0131nmas\u0131 s\u00f6z konusu dahi olamaz. Cumhuriyet Meclisi ilgili Yasa’y\u0131 aynen kabul ederse, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 bunu Anayasa’n\u0131n emri do\u011frultusunda tabii ki imzalayacak ve yay\u0131mlayacakt\u0131r. Ancak bu durum, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 g\u00f6revini yerine getirmekten ve demokrasi ve se\u00e7me se\u00e7ilme hakk\u0131 konusunda yapmak zorunda oldu\u011fu uyar\u0131lar\u0131, gelecekteki benzer giri\u015fim ihtimallerini de dikkate alarak yapmaktan al\u0131koymaz.<\/p>\n
Aksi, Cumhurba\u015fkan\u0131’n\u0131n g\u00f6revini inkar\u0131 ve kurumsal sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n a\u015f\u0131nmas\u0131na g\u00f6z yumulmas\u0131d\u0131r. Bilinmesini isterim ki Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, bug\u00fcne kadar oldu\u011fu gibi bundan sonra da, anayasal g\u00f6revlerini hassasiyetle yerine getirme, kurumlara ve kurallara sayg\u0131 g\u00f6sterme k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yerle\u015fmesine katk\u0131da bulunma ve “standart, liyakat, denetim” alanlar\u0131nda \u00fczerine d\u00fc\u015feni yapma \u00e7abas\u0131ndan geri durmayacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Cumhurba\u015fkan\u0131 Tufan Erh\u00fcrman, se\u00e7im mevzuat\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yapan yasan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere Cumhuriyet Meclisine iade edilmesine ili\u015fkin kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. Erh\u00fcrman, se\u00e7ime k\u0131sa s\u00fcre kala se\u00e7im mevzuat\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131n\u0131n demokratik devlet ilkesi ve se\u00e7me-se\u00e7ilme hakk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan soru i\u015faretleri yaratabilece\u011fini belirterek, bu konuda Venedik Komisyonu\u2019nun g\u00f6r\u00fc\u015flerine de dikkat \u00e7ekti. 2017 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin esasl\u0131 bir se\u00e7im […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":47415,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-47414","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kibris"],"yoast_head":"\n