<\/p>\n
<\/p>\n
\n\tTrafik sigortas\u0131 olmadan ara\u00e7lar\u0131n trafi\u011fe \u00e7\u0131kmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ancak baz\u0131 ileri ya\u015ftaki ara\u00e7 sahipleri, poli\u00e7e yapt\u0131rmak istediklerinde acenteler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sigorta \u015firketlerinden teklif alamad\u0131klar\u0131n\u0131 ya da \u201csistem hata veriyor\u201d yan\u0131t\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n
\n\t\u015eikayetler \u00f6zellikle 75 ya\u015f ve \u00fczerindeki ki\u015filerde yo\u011funla\u015f\u0131yor. Bu durum, zorunlu trafik sigortas\u0131nda ya\u015f\u0131n tek ba\u015f\u0131na bir engel olup olamayaca\u011f\u0131 sorusunu g\u00fcndeme getiriyor.<\/p>\n
\n\tBiz de konuyu Marmara \u00dcniversitesi Bankac\u0131l\u0131k ve Sigortac\u0131l\u0131k Y\u00fcksekokulu \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Hasan Meral ve Marmara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dekan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Do\u00e7. Dr. Zafer \u0130\u00e7er ile konu\u015ftuk.<\/p>\n<\/p>\n
\n\tMarmara \u00dcniversitesi Bankac\u0131l\u0131k ve Sigortac\u0131l\u0131k Y\u00fcksekokulu \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Hasan Meral\u2019e g\u00f6re, zorunlu trafik sigortas\u0131nda ilk bilinmesi gereken nokta sigortan\u0131n kime yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131. Trafik sigortas\u0131, ki\u015finin s\u00fcr\u00fcc\u00fc olup olmamas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ara\u00e7 sahibine yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
\n\tHasan Meral bu ayr\u0131m\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n
\n\t\u201cAsl\u0131nda ara\u00e7 sahibinin ehliyeti olmak zorunda da de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc trafik sigortas\u0131 ara\u00e7 sahibine yap\u0131l\u0131yor. Yani o ki\u015finin s\u00fcr\u00fcc\u00fc olmas\u0131 da gerekmiyor. Dolay\u0131s\u0131yla yasal olarak bir ara\u00e7 sahibi olan herkese trafik sigortas\u0131 yapt\u0131r\u0131labilir. Ya\u015f, cinsiyet, di\u011fer mesleki durumlar veya ara\u00e7la alakal\u0131 di\u011fer fakt\u00f6rler burada bir k\u0131s\u0131t de\u011fil.\u201d<\/em><\/p>\n \n\tBu nedenle ileri ya\u015f, tek ba\u015f\u0131na trafik sigortas\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde yasal bir engel olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor.<\/p>\n \n\tZorunlu trafik sigortas\u0131nda y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck yaln\u0131zca vatanda\u015fa ait de\u011fil. Vatanda\u015f\u0131n sigorta yapt\u0131rmas\u0131 zorunlu oldu\u011fu gibi, bu alanda faaliyet g\u00f6steren sigorta \u015firketlerinin de teklif verme ve poli\u00e7e d\u00fczenleme sorumlulu\u011fu bulunuyor.<\/p>\n \n\tHasan Meral zorunlu sigortalarda \u015firketlerin m\u00fc\u015fteri se\u00e7me hakk\u0131 yok olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor:<\/p>\n \n\t\u201cYasal olarak b\u00f6yle bir durum s\u00f6z konusu de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc hem Sigorta Kanunu hem Ticaret Kanunu zorunlu sigortalarda sigorta \u015firketlerine bu sigortalar\u0131 yapt\u0131rma mecburiyeti tan\u0131yor. Yani sigorta \u015firketi basit tabiriyle m\u00fc\u015fteri se\u00e7emez. Asl\u0131nda kendisine ba\u015fvuran herkese teklif vermek durumunda. Tabii ki fiyatlamalarla ilgili belirli kriterler var ama sonu\u00e7ta bunlar\u0131n hi\u00e7birisi sigorta yapmaya engel de\u011fil.\u201d<\/em><\/p>\n \n\tVatanda\u015f s\u00fcreci \u00e7o\u011fu zaman acente \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Ancak acente burada arac\u0131 konumunda. Teklifin verilmesi ve poli\u00e7enin d\u00fczenlenmesi sigorta \u015firketleriyle ilgili bir s\u00fcre\u00e7 olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n \n\tSahada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan yan\u0131tlardan biri \u201csistem hata veriyor\u201d ifadesi. Uzmanlara g\u00f6re sigorta poli\u00e7esi d\u00fczenlenirken teknik aksakl\u0131k ya\u015fanabilir. Teknik hata, tek ba\u015f\u0131na ihlal anlam\u0131na gelmeyebilir. Ancak bu aksakl\u0131\u011f\u0131n belirli bir ya\u015f grubunda tekrarlanmas\u0131 farkl\u0131 bir tablo ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n \n\tHasan Meral, bu ayr\u0131m\u0131 \u015f\u00f6yle yap\u0131yor:<\/p>\n \n\t\u201cTeknik hatalar, yani sigorta poli\u00e7esi d\u00fczenleyememe konusu sistematik bir \u015fekilde devam ediyorsa, belirli bir kitleyi, ya\u015f dediniz mesela, ya\u015f\u0131 hedef al\u0131yorsa, sadece o ya\u015f \u00fczerindeki insanlar i\u00e7in poli\u00e7e d\u00fczenlenemiyorsa, tabii orada \u00e7ok iyi niyetli bir uygulamadan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.\u201d<\/em><\/p>\n \n\tBu noktada primin y\u00fcksek \u00e7\u0131kmas\u0131 ile hi\u00e7 teklif verilmemesi aras\u0131ndaki fark \u00f6nem kazan\u0131yor.<\/p>\n<\/p>\n \n\tMarmara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dekan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Do\u00e7. Dr. Zafer \u0130\u00e7er de konuyu hukuk\u00e7u g\u00f6z\u00fcyle de\u011ferlendiriyor. \u0130\u00e7er\u2019e g\u00f6re sigorta \u015firketleri fiyat belirlerken \u00e7e\u015fitli kriterleri dikkate alabilir. Ya\u015f da bu kriterlerden biri olabilir. Ancak bu durum, zorunlu trafik sigortas\u0131nda teklif vermekten ya da poli\u00e7e d\u00fczenlemekten ka\u00e7\u0131nma hakk\u0131 do\u011furmaz.<\/p>\n \n\t\u201cSigorta \u015firketleri fiyat belirlerken \u00e7e\u015fitli kriterleri dikkate alabilirler. Ya\u015f da bunlardan biri olabilir. Ki\u015finin daha \u00f6nceki kazan\u0131m\u0131 olabilir. Farkl\u0131 kriterlere dayal\u0131 olarak \u00fccret teknikleri s\u00f6z konusu olabilir. Bu ayr\u0131 bir konu. Sigortac\u0131l\u0131k faaliyeti i\u00e7erisinde zaten ola\u011fan ve normal bir konu. Ancak bununla birlikte hi\u00e7bir \u015fekilde bir teklif vermemek, poli\u00e7e d\u00fczenlemekten ka\u00e7\u0131nmak gibi bir yetkisi \u00f6zellikle zorunlu trafik sigortalar\u0131nda, \u00f6yle bir yetkisi sigorta \u015firketlerinin mevcut de\u011fildir.\u201d<\/em><\/p>\n \n\t\u0130\u00e7er\u2019e g\u00f6re zorunlu sigortalarda mecburiyet \u00e7ift tarafl\u0131. Ara\u00e7 sahibinin sigorta yapt\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fi gibi, ilgili alanda lisans\u0131 olan sigorta \u015firketlerinin de teklif sunmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n \n\t\u201cSigorta \u015firketleri e\u011fer o alanda ruhsat sahibi, lisans sahibi iseler, poli\u00e7e haz\u0131rlama, teklif verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri var ve belirli \u015fartlar alt\u0131nda, belirli fiyat tekliflerini vermek suretiyle bu talepte bulunan ki\u015filere sigortalar\u0131 sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcler. Dolay\u0131s\u0131yla bundan \u00e7ekinme, bundan ka\u00e7\u0131nma imkanlar\u0131 yasal olarak s\u00f6z konusu de\u011fil.\u201d<\/em><\/p>\n \n\tZorunlu trafik sigortas\u0131nda poli\u00e7e d\u00fczenlemekten ka\u00e7\u0131nmak, yaln\u0131zca vatanda\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan ma\u011fduriyet olu\u015fturmuyor. Sigorta \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da hukuki ve idari sonu\u00e7lar do\u011furabiliyor.<\/p>\n \n\tZafer \u0130\u00e7er, Sigortac\u0131l\u0131k Kanunu\u2019ndaki yapt\u0131r\u0131mlara dikkat \u00e7ekiyor:<\/p>\n \n\t\u201cSigortac\u0131l\u0131k Kanunu\u2019nun 35\u2019inci maddesi bununla ilgili ceza h\u00fck\u00fcmleri \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f; bir k\u0131sm\u0131 su\u00e7 te\u015fkil ediyor. Adli para cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen d\u00fczenlemeler var. Bunun yan\u0131 s\u0131ra bu sigorta \u015firketleriyle ilgili yetkili makamlar taraf\u0131ndan idari para cezalar\u0131 verilebilir. Hatta o alandaki ruhsatlar\u0131n\u0131n ge\u00e7ici olarak iptali de g\u00fcndeme gelebilir.\u201d<\/em><\/p>\n \n\tUzmanlara g\u00f6re b\u00f6yle bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fan vatanda\u015f\u0131n ilk yapmas\u0131 gereken, teklif talebini ve olumsuz yan\u0131t\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca yaz\u0131l\u0131 hale getirmek.<\/p>\n \n\tZafer \u0130\u00e7er, s\u00f6zl\u00fc ba\u015fvurular\u0131n ilerleyen s\u00fcre\u00e7te ispat a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorun yaratabilece\u011fini belirtiyor:<\/p>\n \n\t\u201cPoli\u00e7eleriyle ilgili teklifleri yaz\u0131l\u0131 olarak istemelerinde fayda var. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6zl\u00fc olan m\u00fcracaatlarda \u00e7e\u015fitli gerek\u00e7elerle bunun reddedilmesi veya imtina edilmesi s\u00f6z konusu olabilir.<\/em>\u201d<\/p>\n \n\t\u015eikayet i\u00e7in ilk ba\u015fvuru adreslerinden biri Sigortac\u0131l\u0131k ve \u00d6zel Emeklilik D\u00fczenleme ve Denetleme Kurumu. Uzmanlara g\u00f6re vatanda\u015flar, ya\u015fad\u0131klar\u0131 sorunu SEDDK\u2019ya iletebilir.<\/p>\n \n\tZafer \u0130\u00e7er, vatanda\u015flar\u0131n t\u00fcketici hakem heyeti, t\u00fcketici mahkemesi ve sigorta tahkim komisyonu yoluna da ba\u015fvurabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n \n\t\u201cBu durumda olan vatanda\u015flar\u0131n haklar\u0131n\u0131 hukuki olarak arama imkanlar\u0131 var. T\u00fcketici hakem heyetlerine m\u00fcracaat edebilirler s\u0131n\u0131ra g\u00f6re tabii ki. Yine t\u00fcketici mahkemelerinde dava yoluna gidebilirler. Sigorta tahkim komisyonlar\u0131na m\u00fcracaat etmek suretiyle bu konulardaki \u015fikayetlerini dile getirebilirler.\u201d<\/em><\/p>\n \n\tT\u00fcrkiye\u2019de n\u00fcfus giderek ya\u015flan\u0131yor. Bug\u00fcn s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da ki\u015fiden gelen \u015fikayetler, ilerleyen y\u0131llarda daha geni\u015f bir kesimi ilgilendiren bir soruna d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p>\n \n\tZafer \u0130\u00e7er, n\u00fcfusun ya\u015flanmas\u0131yla birlikte benzer durumlar\u0131n daha s\u0131k g\u00fcndeme gelebilece\u011fini belirtiyor:<\/p>\n \n\t\u201cT\u00fcrkiye n\u00fcfusunun ya\u015f ortalamas\u0131n\u0131n artmas\u0131yla birlikte \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemlerde bu tip durumlarla daha s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015fma ihtimalimiz giderek art\u0131yor. Ama vatanda\u015flar\u0131n da bilmesi gereken bu konuda sigorta \u015firketlerinin yasal bir hakk\u0131 yok, b\u00f6yle bir yetkileri yok.\u201d\n\t\u201cSigorta \u015firketi m\u00fc\u015fteri se\u00e7emez\u201d<\/h2>\n
\n\tSistem hatas\u0131 m\u0131, sistematik uygulama m\u0131?<\/h2>\n
\n\tPrim de\u011fi\u015febilir, teklif verilmemesi ayr\u0131<\/h2>\n
\n\tKa\u00e7\u0131nman\u0131n yapt\u0131r\u0131m\u0131 var<\/h2>\n
\n\tOlumsuz yan\u0131t yaz\u0131l\u0131 istenmeli<\/h2>\n
\n\t\u0130lk adres SEDDK<\/h2>\n
\n\tYa\u015flanan n\u00fcfusla sorun b\u00fcy\u00fcyebilir mi?<\/h2>\n
\n\t\u00a0<\/em><\/p>\n