<\/p>\n
\n\tMerkeze ba\u011fl\u0131 Ak\u00e7al\u0131 k\u00f6y\u00fc mevkisinde ya\u015fanan heyelanda, il merkezi ve il\u00e7elerindeki kat\u0131 at\u0131klar\u0131n ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k 37 hektar alana kurulu Entegre Kat\u0131 At\u0131k Tesisi ve Hakkari-Van kara yolu kullan\u0131lamaz hale geldi.<\/p>\n
\n\tKente ula\u015f\u0131m\u0131 durma noktas\u0131na getiren heyelan\u0131n teknik a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirilmesi, etkilerinin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemlerin belirlenmesi amac\u0131yla \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc koordinasyonunda, AFAD, Hakkari Belediyesi, Devlet Su \u0130\u015fleri 74. \u015eube \u015eefli\u011fi ve \u0130l \u00d6zel \u0130daresi’nin teknik personelinin yer ald\u0131\u011f\u0131 komisyon olu\u015fturuldu.<\/p>\n
\n\tHeyelan\u0131n meydana geldi\u011fi alana ekiplerce inklinometre cihazlar\u0131 (zemin hareketlerini \u00f6l\u00e7en cihaz) yerle\u015ftirilerek g\u00fcnl\u00fck kayma miktarlar\u0131 raporla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Mobil \u00f6l\u00e7\u00fcm cihazlar\u0131yla da Zap Suyu’nda ve yer alt\u0131 sular\u0131nda g\u00fcnl\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcmler yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n
\n\tElde edilen verilere g\u00f6re, heyelanda 8 milyon metrek\u00fcp topra\u011f\u0131n hareket etti\u011fi, yer yer yakla\u015f\u0131k 200 metrelik kayman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ve s\u00f6z konusu alanda hareketlili\u011fin devam etti\u011fi belirlendi.<\/p>\n
\n\tAlandaki at\u0131klar\u0131n Zap Suyu’na ula\u015fmadan ta\u015f\u0131nmas\u0131 ve s\u00f6z konusu b\u00f6lgenin rehabilite edilerek yeniden do\u011faya kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce “Entegre Kat\u0131 At\u0131k Tesisi’nin Rehabilite Edilmesi ve Do\u011faya Kazand\u0131r\u0131lmas\u0131” projesi haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n
\n\tSonbahara kadar hayata ge\u00e7irilmesi planlanan projeyle heyelan b\u00f6lgesindeki at\u0131klardan kaynaklanabilecek olumsuzluklar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi hedefleniyor. Kent i\u00e7in yeni bir kat\u0131 at\u0131k tesisi kurulmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar ise s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<\/p>\n
\n\t\u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc Cengiz Ad\u0131g\u00fczel, 13 Nisan’da Entegre Kat\u0131 At\u0131k Tesisi’nin de bulundu\u011fu b\u00f6lgede \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen bir heyelan\u0131n meydana geldi\u011fini an\u0131msatt\u0131.<\/p>\n
\n\tHeyelan nedeniyle Hakkari-Van kara yolunun kapand\u0131\u011f\u0131n\u0131, DS\u0130, Karayollar\u0131 ve \u0130l \u00d6zel \u0130daresi ekipleri ile Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n destekleri sonucu a\u00e7\u0131lan alternatif yolla ula\u015f\u0131m sorununun giderildi\u011fini belirten Ad\u0131g\u00fczel, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
\n\t“Entegre Kat\u0131 At\u0131k Tesisi’nde al\u0131nacak \u00f6nlemlerin belirlenmesi ve yol haritas\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 konusunda ilgili kurum m\u00fcd\u00fcrlerimizin koordinasyonunda bir komisyon kurduk ve rapor haz\u0131rlad\u0131k. Bu rapor bir yol haritas\u0131 niteli\u011findedir. Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticiler, uzman ekipler 3-4 kez heyelan sahas\u0131nda incelemelerde bulundu. \u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesi ve Van Y\u00fcz\u00fcnc\u00fc Y\u0131l \u00dcniversitesinden profes\u00f6r hocalar\u0131m\u0131z, AFAD Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u00fcst d\u00fczey yetkililer, daire ba\u015fkanlar\u0131 da geldi” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\n\tHeyelan\u0131n meydana geldi\u011fi g\u00fcnden bu yana alanda kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bununla ilgili \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile AFAD Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan destek ald\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Ad\u0131g\u00fczel, haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 raporu ilgili birimlere g\u00f6nderdiklerini ifade etti.<\/p>\n
\n\tAvrupa Birli\u011fi T\u00fcrkiye Delegasyonu’ndan da g\u00f6revlilerin b\u00f6lgede incelemelerde bulundu\u011funu anlatan Ad\u0131g\u00fczel, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
\n\t“Kat\u0131 at\u0131k tesisi, 3 y\u0131ld\u0131r kent merkezi ve il\u00e7elerdeki at\u0131klar\u0131n depoland\u0131\u011f\u0131 bir alan. \u015eehir merkezi i\u00e7in \u00c7ukurca yolunda, Y\u00fcksekova ve \u015eemdinli i\u00e7in de Y\u00fcksekova s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yeni tesis faaliyete ge\u00e7inceye kadar bir yer belirledik ve Mahalli \u00c7evre Kurulu’nda karara ba\u011flad\u0131k. Yeni alternatif alan\u0131 belirlemek i\u00e7in aray\u0131\u015f\u0131m\u0131z devam ediyor. Kent merkezi ve il\u00e7elerden yakla\u015f\u0131k 400 bin metrek\u00fcp kat\u0131 at\u0131k buraya getirilmi\u015f. Heyelanla birlikte 8 milyon metrek\u00fcp toprak k\u00fctlesi, \u00e7\u00f6ple birlikte Zap Suyu’na gelmek \u00fczere. Bunun \u00f6nlenmesi i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z fizibilite raporunu bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ilgili birimlerine aktard\u0131k ve projelendirdik.”<\/p>\n
\n\tHeyelan b\u00f6lgesinin yukar\u0131s\u0131nda yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmayla bask\u0131lamay\u0131 azalt\u0131p \u00e7\u00f6plerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 hedeflediklerini dile getiren Ad\u0131g\u00fczel, “Projeyi haz\u0131rlarken bu malzemenin d\u00f6k\u00fclece\u011fi alan\u0131 da belirledik. \u00c7evresel kriterlerimiz do\u011frultusunda malzemeleri buradan al\u0131p belirledi\u011fimiz yere ta\u015f\u0131may\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Oraya ta\u015f\u0131nacak malzemenin alt\u0131 \u00f6nce jeomembran ve beton tabakas\u0131yla haz\u0131r hale getirildikten sonra \u00fczeri toprakla \u00f6rt\u00fclecek. Bu i\u015flemlerin tamamlanmas\u0131ndan sonra tesisin bulundu\u011fu mevcut alan\u0131n da \u00fczerinin toprakla \u00f6rt\u00fclmesi ve a\u011fa\u00e7land\u0131r\u0131larak eski haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi hedefleniyor.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\tHeyelan b\u00f6lgesinde sismik \u00f6l\u00e7\u00fcmler yapt\u0131klar\u0131n\u0131, sahada \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilirlik durumunun g\u00f6zlenmesi i\u00e7in veriler ald\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden Ad\u0131g\u00fczel, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
\n\t“De\u011fi\u015fik noktalara yerle\u015ftirdi\u011fimiz inklinometre cihazlar\u0131m\u0131zla buran\u0131n g\u00fcnl\u00fck kayma miktarlar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcp ona g\u00f6re sahaya girece\u011fiz ve \u00e7al\u0131\u015fma stilimizi belirleyece\u011fiz. Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7evre referans laboratuvar\u0131ndan gelen mobil su kirlili\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcm cihazlar\u0131m\u0131zla her g\u00fcn yer alt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc sular\u0131ndan numuneler al\u0131n\u0131yor. Yakla\u015f\u0131k 200 metre kayma s\u00f6z konusu. \u0130lk ba\u015flarda baz\u0131 g\u00fcnler 8-11 metre aras\u0131nda de\u011fi\u015fen \u00f6l\u00e7\u00fcmler var. Ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n azalmas\u0131yla her ge\u00e7en g\u00fcn biraz daha azal\u0131yor ama kayma halen devam ediyor.”<\/em><\/p>\n \n\tB\u00f6lgedeki iki do\u011fal su kayna\u011f\u0131n\u0131n kaymay\u0131 tetikledi\u011fini dile getiren Ad\u0131g\u00fczel, “Hesaplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z miktar yakla\u015f\u0131k 8 milyon metrek\u00fcp malzeme. 400 bin metrek\u00fcp de kat\u0131 at\u0131k. \u0130l merkezi ve il\u00e7elerden gelen \u00e7\u00f6plerden olu\u015fuyor. Bu malzemenin kesinlikle al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. Bu riskin ertelenecek l\u00fcks\u00fc yok” dedi.<\/p>\n