Ukraynalı bir özel istihbarat şirketi olan Dallas Analytics tarafından elde edilen belgeler, Rus güçlerinin 2022’deki işgalden bu yana Ukrayna’daki hedeflere karşı sıkça kullandığı taarruz helikopterlerinden ateşlenen LMUR güdümlü füzeleri için fırlatıcı tedarik etme planlarını ayrıntılarıyla ortaya koyuyor.
Rusya’nın önde gelen füze ve fırlatma sistemi tasarımcılarından Vympel tarafından Mayıs 2024’te hazırlanan üretim takviminde, “K-10” kodlu ihracat sözleşmesi kapsamında 90 adet fırlatıcı siparişi yer alıyor. Teslimatların 2024 sonu ile Aralık 2025 arasında yapılması planlanıyor. İç belgelerde K-10 kodunun İran olduğu açıkça ifade ediliyor.
Kayıtlar fırlatıcıların nihai olarak teslim edilip edilmediğini doğrulamıyor. Ancak 2023 yılında İran’a gönderilmek üzere hazırlanan altı adet Yak-130 eğitim uçağını listeleyen ayrı bir üretim takvimi, araçların teslimatıyla ilgili kamuoyuna yansıyan raporlarla örtüşüyor.
Ortadoğu’daki savaş Moskova’ya avantaj sağlıyor
Sızdırılan belgeler, ABD’de yapılan ara seçimlerin ardından Washington yönetimi İran konusundaki adımlarını değerlendirirken, Rusya ve İran arasındaki askeri işbirliğine dair yeni detaylar sunuyor. Gözlemciler, İran’da uzayan bir savaşın Moskova’ya stratejik ve ekonomik avantajlar sağladığı görüşünde birleşiyor.
Rusya, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığında yaşanan aksamalar ve Basra Körfezi’ndeki enerji altyapısına yönelik saldırıların tetiklediği küresel enerji fiyatlarındaki artıştan faydalandı. Yükselen petrol gelirleri, Kremlin’e ek finansman kaynağı sağlarken Rusya’nın bütçesi üzerindeki baskıyı hafifletiyor.
İran’daki çatışmalar aynı zamanda uluslararası dikkati ve Batı’nın askeri kaynaklarını Ukrayna’dan uzaklaştırarak Kiev’in ABD yapımı Patriot hava savunma sistemlerine erişimini zorlaştırıyor.
İstihbarat raporları açıklamalarla çelişiyor
ABD Başkanı Donald Trump, Moskova’nın İran’a verdiği desteğin boyutunu önemsiz gibi göstermeye çalıştı. ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’nın Tahran’a yardım etmek için çok az şey yaptığını veya hiçbir şey yapmadığını iddia ederek Moskova’yı Ukrayna’daki savaşı bitirme müzakerelerinden uzaklaştırmak istemediğini belirtti.
Ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın bu açıklamaları, Rusya’nın Ortadoğu’daki ABD güçlerini hedef almasına yardımcı olabilecek kritik verileri ve uydu görüntülerini İran’a sağladığını gösteren Avrupa istihbarat bulgularıyla çelişiyor. Avrupa istihbarat teşkilatları ayrıca Moskova’nın Tahran’a patlayıcı yüklü insansız hava araçları tedarik etmeye hazırlandığı uyarısında bulundu.
Rusya ile İran arasındaki askeri işbirliği, Moskova’nın 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana önemli ölçüde genişledi. Tahran, Rusya’nın daha sonra yerli olarak üretmeye başladığı Shahed taarruz dronlarının ana tedarikçisi oldu.
Üretim hatlarındaki gecikmeler ve yoğunluk
Moskova mevcut çatışmada İran’a askeri teçhizat sağladığına dair haberleri yalanladı. İki ülke 2025 yılında ortak tehditlerle mücadeleye yönelik maddeler içeren stratejik bir ortaklık anlaşması imzaladı.
Tahran ve Moskova son aylarda çok yakın bir işbirliği sürdürdü. Sadece ekim ayında üst düzey Rus ve İranlı yetkililer üç üst düzey toplantı gerçekleştirdi.
Moskova, ABD Başkanı Donald Trump ile ilişkileri tehlikeye atmamak için İran ile askeri işbirliğini kamuoyuna duyurmama konusunda hassas davranıyor. Rusya aynı zamanda askeri üretiminin çoğunun Ukrayna’daki savaşın talepleriyle sınırlı kalması nedeniyle İran’a silah tedarik etme konusunda kısıtlamalarla karşı karşıya kalıyor.
Sızdırılan belgeler Rus savunma sanayisinin karşı karşıya olduğu baskıları da ortaya koyuyor. Vympel, Mayıs 2024 tarihli mektubunda temel bileşenlerin tedarikindeki gecikmelerin füze fırlatıcılarının montajını tehdit ettiği ve Rus devlet savunma sözleşmelerini aksatma riski taşıdığı uyarısında bulundu.
