Tütsü dumanının havadaki türbülansı görünür kılması gibi, uzayda da yüklü parçacıklar içeren iyonize gaz olan plazma türbülans oluşturuyor.
Elektrik ve manyetik alanların yönlendirdiği uzay plazması, parçacıklarının nadiren çarpışması nedeniyle farklı bir dinamik sergiliyor.
Parker Güneş Sondası’ndan alınan hassas veriler, bu düzensiz hareketlerin içinde organize bir desen ortaya çıkardı.
Manyetik alanlar küçük ölçeklerde dönme yönünü değiştiriyor
Büyük ölçeklerde akışkan gibi davranan plazma, küçük ölçeklere inildikçe bireysel parçacık dinamiklerinin etkisine giriyor. Uluslararası bir araştırma ekibi, türbülanslı manyetik alanların bu geçiş sırasında tercih ettikleri dönme yönünü tersine çevirdiğini ilk kez doğrudan kanıtladı. Güneş’ten dışarıya doğru bakıldığında, manyetik alanlar büyük ölçeklerde saat yönünün tersine dönerken, küçük ölçeklerde saat yönünde dönüyor.
Bu yön değişimi, akışkan davranışının parçacık dinamiğine dönüştüğü ölçekte gerçekleşiyor. Güneş’ten uzaklaştıkça yön değişimi daha belirgin hale geliyor ve daha büyük alanlara kayıyor.
Technische Universität Braunschweig araştırmacılarından Doktor Masatomi Iizawa, türbülansın düzensiz hareketleri temsil etmesine rağmen spektrumda net bir yapı gördüklerini belirtti. On ülkeden araştırmacıların katıldığı çalışmanın sonuçları The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandı.
Türbülans uzay havasını şekillendiriyor
Tokyo Üniversitesinden Doktor Yokoi, sonuçların hem plazma fiziği hem de astrofizik açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
Plazma türbülansı; güneş rüzgarı, güneş patlamaları ve Dünya’nın manyetosferinin yanı sıra gök cisimlerinin etrafındaki birikim disklerinde de önemli rol oynuyor. Gezegenler arası uzayda yaşanan türbülans, güneş patlamalarının ürettiği şok dalgalarını ve manyetik bulutları etkileyerek jeomanyetik fırtınaların tahmin edilmesinde kritik bir faktör haline geliyor.
