Çin Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, istişarelerde tarafların iki ülke arasındaki ticareti kolaylaştırmak hedefiyle “Ticaret Kurulu” oluşturulmasında anlaştığı ve bu kurul çerçevesinde yapılan istişareler sonucunda 30 milyar dolar değerinde mal ticaretinde karşılıklı tarife indirimine gitme konusunda mutabık kaldığı belirtildi.
Bu kapsamda kömür ithalatının karşılıklı tarife indirimi kapsamına alındığı aktarılan açıklamada, 2027 ve 2028 yıllarında Çin’in ABD’den kömür ithal edeceği kaydedildi.
Açıklamada, tarafların iki ülke arasında ekonomi ticaret istişareleri mekanizması kapsamında “Yatırım Kurulu” oluşturulması, potansiyel yatırımlar ve bunların önündeki engellere dair kurumsal bir iletişim platformu sağlanmasında anlaştığı ifade edildi.
Öte yandan Ticaret Kurulu kapsamında bir tarım çalışma grubu oluşturulacağı, burada iki ülkenin tarım ürünlerine karşılıklı pazar erişimi sağlanması için görüşmeler yürütüleceği aktarılan açıklamada, iki ülkenin finansal hizmetlere erişim konusunda da prensipte anlaştığı, Çin’in ABD sermayeli olanlar dahil tüm dünyadan finansal hizmet sağlayıcısı kuruluşların Çin’de şube açmak ve faaliyet göstermek için yapacağı başvuruları değerlendireceği belirtildi.
Açıklamada, Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent öncülüğündeki heyetlerin yapay zeka konusunda diyalog başlattığı ve yapay zeka bağlantılı riskler ve faydalara dair ilk tartışmayı yaptığı, diyaloğun ikinci turunun kasım sonundan önce yapılmasında ve bu teknolojiyle bağlantılı kazalar için iletişim kanalı kurulmasında anlaştıkları bildirildi.
Tarafların ekonomik ve ticari sorunları istişare etmeyi sürdüreceği belirtilen açıklamada, Malezya’daki görüşmelerde bu yıl 10 Kasım’a dek ertelenen geçici mutabakatın süresinin 10 Ocak 2027’ye uzatılması kararı verdiği ve bu tarihe kadar karşılıklı kabul edilebilir bir anlaşmaya varmaya çalışacağı kaydedildi.
ABD-Çin ekonomi ve ticaret müzakereleri
ABD ile Çin arasındaki ilişkiler, Trump’ın ikinci iktidar döneminde bir tarafta Washington yönetiminin tarife artışları ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları diğer tarafta Çin’in küresel tedarikin büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementlerinin kontrolüne yönelik attığı adımlarla genişleyen bir dizi anlaşmazlıkta düğümlenmişti.
İki ülke heyetleri, müzakereler yürütmek üzere geçen yıl mayısta İsviçre’nin Cenevre kentinde, haziranda İngiltere’nin başkenti Londra’da, temmuzda İsveç’in başkenti Stockholm’de, eylülde İspanya’nın başkenti Madrid’de, ekimde Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’da, bu yıl martta Fransa’nın başkenti Paris’te ve mayısta Güney Kore’nin başkenti Seul’de bir araya gelmişti.
Müzakerelerde karşılıklı tarife artışlarını 90 günlük periyotlarla iki kez askıya alan taraflar, Malezya’daki beşinci tur müzakerelerin sonunda ekonomik anlaşmazlıkların çözümüne dair geçici mutabakat çerçevesi üzerinde uzlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.
Geçici mutabakat
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 30 Ekim 2025’te Güney Kore’nin Busan şehrinde yaptığı görüşmenin ardından verilen olumlu mesajlarla taraflar anlaşmazlık konularında geçici uzlaşmaya varmıştı.
Görüşmede, iki ülke, “karşılıklı tarifeler” kapsamında birbirlerine getirdikleri yüzde 24 ek tarifeyi 10 Kasım’dan itibaren bir yıl erteleme konusunda anlaştıklarını duyurmuştu.
Çin tarafı, fentanil ve öncül maddelerinin ihracatının kontrolü konusunda gerekli adımları atmayı taahhüt ederken, ABD tarafı da bu alandaki tedbirlerinin yetersizliği gerekçesiyle Çin’e getirilen yüzde 20 ek gümrük tarifesini yüzde 10’a düşüreceğini bildirmişti.
Washington yönetimi 29 Eylül’de, ihracat kontrolü uyguladığı varlık listesindeki yabancı şirketlerin yüzde 50’yi aşan paya sahip olduğu ortaklıkları da kapsayan kuralın yürürlüğe girmesini bir yıl ertelemiş, buna karşılık Çin tarafı da nadir toprak elementlerinin ihracatının kontrolüne ilişkin 9 Ekim’de aldığı tedbirlerin uygulanmasını bir yıl ertelemeyi kabul etmişti.
ABD, Çin’in denizcilik, lojistik ve gemicilik sektörlerine yönelik başlattığı 301. madde soruşturması sonunda, ülkesinin limanlarını kullanan Çin gemilerine ton başına ek liman ücreti getirilmesine ilişkin kararı, Çin de buna misilleme olarak aldığı tedbirleri bir yıl erteleyeceğini duyurmuştu.
