NASA’nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, evrenin geniş alanlarını yüksek detayla taramak için tasarlanan 300 megapiksellik Geniş Alan Enstrümanı’nı başarıyla çalıştırarak önemli bir eşiği geride bıraktı.
Teleskobun gezegen görüntüleme aracı olan Koronagraf Enstrümanı da bu ayın başlarında devreye girmesinin ardından dijital, elektronik ve mekanik kontrollerini tamamladı.
Testler, teleskobun ikinci Lagrange noktası olan L2’ye doğru yaklaşık 1,6 milyon kilometrelik yolculuğu sürerken devam edecek olan aylar sürecek göreve hazırlık sürecinin bir parçası olarak yürütülüyor.
Kızılötesi dedektörler soğutuldu
Geniş Alan Enstrümanı, uzayın geniş bir görüntüsünü Hubble Uzay Teleskobu gibi gözlemevlerinin netliğiyle birleştirmek üzere inşa edildi. Her bir görüntü, dolunayın gökyüzündeki görünür boyutundan daha büyük bir alanı kapsayacak.
Bu geniş ve detaylı bakış açısı, bilim insanlarının evreni devasa bir ölçekte incelemesine olanak tanıyacak. Roman Teleskobu, Güneş sistemi dışındaki yeni gezegenlere dair ipuçları arayacak, karanlık enerjiyle ilgili soruları araştıracak ve maddenin evrendeki dağılımını haritalandıracak.
NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden bilim insanı Josh Schlieder, aracın uzayda operasyonel olduğunun doğrulandığını söyledi. Schlieder, “Cihazı karada inşa edip test etmek için harcanan yılların ardından uzayda çalıştığına dair doğrulama aldık. Önümüzde yapacak çok iş var ancak çığır açıcı bilimsel çalışmalara doğru ilerliyoruz” dedi.
Mühendisler Geniş Alan Enstrümanı’nı çalıştırmadan önce cihazın kuruması ve temizlenmesi için 10 gün boyunca bekleme konumunda tutulduğunu belirtti. Bu süreçte dedektörlerin sıcaklığı eksi 65 santigrat derecede muhafaza edildi.
11 Eylül sabahı ısıtıcılar kapatıldı ve sistem eksi 143 santigrat dereceye kadar soğutuldu. Bu sıcaklığa ulaşıldığında 18 kızılötesi dedektör aktif hale getirildi. Dedektörler nihai çalışma sıcaklığı olan eksi 183 santigrat dereceye ulaşana kadar soğutulmaya devam etti.
Mühendisler, ışığın dalga boylarını kontrol eden filtre ve prizma sistemlerini ağırlıksız ortamda test etti. Ardından odaklama mekanizmasının doğru şekilde çalıştığı doğrulandı.
Gezegen görüntüleme teknolojisi testleri geçmeyi başardı
Roman’ın Koronagraf Enstrümanı, başka yıldızların yörüngesindeki gezegenleri doğrudan görüntülemek için uzayda kullanılan en gelişmiş teknolojilerden bazılarını sergilemek üzere tasarlandı.
Sistem, bir yıldızın yoğun parıltısını bastırmak için optik parçalar, maskeler ve esnek aynalar kullanıyor. Yıldız ışığının engellenmesiyle yörüngedeki gezegenlerin yansıttığı zayıf ışıltının görünür hale getirilmesi hedefleniyor.
Pasadena’daki Kumanda Merkezi’nden çalışan bilim insanları ve mühendisler, yazılım, sıcaklık kontrolleri, kameralar ve aviyonik sistemler dahil olmak üzere cihazın tüm ana parçalarıyla iletişim kurulduğunu doğruladı.
Dünyadaki kontrolörlerin, maskeleri, renk filtrelerini ve prizmaları konumlandıran hareketli mekanizmalar da dahil olmak üzere cihazın ana işlevlerini uzaktan çalıştırabildiği kanıtlandı.
Koronagrafın termal kontrol sisteminin düzgün çalıştığı ve donanımın normal çalışma sıcaklığı olan 22 santigrat dereceye ısıtıldığı aktarıldı. Dedektörler dışındaki bileşenlerin oda sıcaklığına yakın çalışacak şekilde tasarlandığı ifade edildi.
Roman Teleskobu’nun ilk bilimsel görüntülerini 2027 yılının başlarında Dünya’ya göndermesi planlanıyor.
