Çarşamba günü New York Times’a konuşan Carney, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Kanada’ya yönelik askeri bir eylem emri verme ihtimalini aşırı uç risk olarak nitelendirdi ve bu duruma karşı hazırlık yaptığını söyledi.
Başbakan’ın bu ifadeleri, işgal ihtimalinin çok düşük olmasına rağmen sıfır olmadığı şeklinde değerlendirildi.
Haberde Carney’nin, Trump’ın Kanada’yı 51’inci eyalet yapma tehditlerini ciddiye alıp almadığı sorulduğunda ABD öncülüğündeki bir askeri işgal ihtimalini dikkatlice incelediğini öne sürdüğü ancak detay vermekten kaçındığı belirtildi.
Kanada Savunma Bakanı David McGuinty de dünyadaki tüm orduların risk senaryolarını analiz etmeye zaman ayırdığını ifade ederek Başbakan’ın belirttiği gibi bunun bir uç risk olarak görülmesi gerektiğini söyledi. McGuinty, acil durum planlamasının detaylarını tartışmayı reddetti.
Farklı senaryolar masada
Birçok uzman, Kanada’nın büyüklüğü ve ülkenin tamamının kontrol altında tutulmasının zorluğu göz önüne alındığında geleneksel bir askeri harekatın pek olası olmadığı konusunda hemfikir.
Olası bir çatışmada Kanada ordusunun hızla etkisiz hale getirileceği ve direnişin bir gerilla savaşına dönüşeceği tahmin ediliyor.
Ancak ABD komandoları tarafından yakalanan eski Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro olayındaki gibi hızlı bir rejim değişikliğinden, İran’a yönelik sınırlı hava harekatlarına kadar çeşitli senaryolar da değerlendiriliyor.
Kanada Ulusal Savunma Bakanlığının, dünyadaki diğer ordular gibi on yıllar öncesine dayanan acil durum planlarına sahip olduğu biliniyor.
Planlar Trump’ın tehditleri sonrası güncellendi
Savunma bakanlığında planları hazırlayan bölümün eski başkanı emekli Korgeneral Andrew Leslie, acil durum planlarının dünya koşullarının gerektirdiği şekilde güncellendiğini belirtti. Leslie, planların Trump’ın 2024’te yeniden seçilmesinin ardından gözden geçirilmiş olabileceğini ve özellikle Beyaz Saray’ın Kanada’yı 51’inci eyalet olarak gösteren haritaları ile Grönland’ı zorla ele geçirme tehditleri ışığında bu konuya daha fazla odaklanıldığını ifade etti.
Trump, bir yılı aşkın süre önce Kanada’ya yönelik askeri eylem ihtimalini reddederek ülkeyi birliğe katılmaya zorlamak için ekonomik baskı uygulayacağını söylemişti.
Bir siyasi liderin ulusal düzeydeki ilk görevinin vatandaşların güvenliğini sağlamak olduğunu vurgulayan Leslie, Carney’nin savunma planlarının gözden geçirilmesini talep etmesinin doğal bir adım olduğunu belirtti. Leslie ayrıca, Kanada Genelkurmay Başkanı Orgeneral Jennie Carignan’ın da Başbakan’ı bu doğrultuda bilgilendirmesinin görevi olduğunu kaydetti.
ABD’de tepkiler farklı
Yeni Demokrat Parti Milletvekili Gord Johns, Trump’ın Kanada’yı 51’inci eyalet veya Carney’yi Kanada valisi olarak adlandırmasının halkta endişe yarattığını dile getirdi.
ABD tarafında ise Trump’ın söylemlerine alışkın olan bazı kesimler bu durumu şaşkınlıkla karşılıyor. New Haven Üniversitesinden Doçent Matthew Schmidt, kendisi de dahil olmak üzere birçok ABD vatandaşının Trump’ın sözlerinin diğer ülkelerdeki insanlar üzerindeki etkisinin farkında olmadığını söyledi.
ABD ordusunun Kanada’ya karşı harekete geçmesi fikrini reddeden Schmidt, Carney’nin sorumlu bir liderin yapması gerekeni yaparak riski ölçtüğünü belirtti.
Schmidt ayrıca Başbakan’ın bu hamlesinin, Trump’ın açıklamalarındaki anlamsızlığı vurgulamak için siyasi bir mesaj olabileceğini ifade etti.
