Bilim dergisi Science’ta yayımlanan kapsamlı bir araştırma, gezegen ısındıkça El Nino hava olaylarının belirgin şekilde güçlendiğini gösterdi.
Pasifik Okyanusu’ndaki sıcaklık dalgalanmalarını bin yıl geriye giderek inceleyen uzmanlar, son kırk yılda görülen El Nino olaylarının Sanayi Devrimi öncesine kıyasla yüzde 36, 20. yüzyıl geneline göre ise yüzde 16 daha şiddetli yaşandığını belirledi.
Tropikal Pasifik’te gelişen ve ölçümlerin başladığı 1950’den bu yana en güçlü seviyeye ulaşması beklenen yeni doğa olayları, iklim krizinin ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor.
Bin yıllık mercan arşivi iklimin değiştiğini kanıtlıyor
Araştırmacılar, El Nino’nun merkez üssü sayılan Galápagos Adaları’ndaki canlı ve fosilleşmiş mercanların iskelet kimyasını inceledi.
Denizlerin adeta birer zaman makinesi olduğunu belirten uzmanlar, 12 gelişmiş iklim modeliyle birleştirdikleri mercan verileri sayesinde bu güçlenmenin doğal döngülerden kaynaklanmadığını tespit etti.
1982-1983 dönemindeki kırılmadan itibaren dengesi bozulan sistemin geçmiş bin yıldaki doğal seyrinden bütünüyle saptığı ve bu değişimin en güçlü sorumlusunun insan kaynaklı küresel ısınma olduğu vurgulandı.
Aşırı hava olayları artık yeni normal olabilir
El Nino ile onun soğuk hava evresi olan La Niña arasındaki geçişlerin genliği giderek açılırken, denge artık çok daha sıcak ve yıkıcı El Nino dönemleri lehine bozuluyor. Okyanus yüzey sıcaklıklarının olağandışı biçimde artması, küresel hava dolaşımını etkileyerek dünya genelinde kuraklık, sel ve fırtına gibi aşırı hava koşullarını tetikliyor.
Bilim insanları, güçlü El Nino olaylarının artık istisna olmaktan çıkıp genel bir kurala dönüşebileceği ve bu durumun dünya genelindeki topluluklar ile ekosistemler üzerinde ağır sonuçlar doğuracağı konusunda uyarıda bulunuyor.
İklim kanıtları ısınan okyanuslarda yok olma tehlikesiyle karşı karşıya
Araştırmaya ışık tutan mercanların kendisi de yükselen su sıcaklıkları nedeniyle büyük bir tehdit altında bulunuyor. Aşırı ısınan deniz suyu mercanların beyazlaşarak ölmesine yol açarken, geçmişe dair iklim kayıtları da canlı resiflerle birlikte yok oluyor.
Bilim insanları, tıpkı eriyen buzullardan örnek toplamaya çalışan buzulbilimciler gibi, sağlıklı mercanlar tamamen tükenmeden önce mümkün olduğunca fazla örnek toplayabilmek için zamana karşı yarışıyor.
