Dün 92,06 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 90,54 dolardan tamamladı. Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.32 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,1 azalarak 89,55 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 84,15 dolar olarak belirlendi.
Petrol fiyatlarının aşağı yönlü hareketinde, ABD ile İran arasında artan ekonomik gerilimler ile ABD-Kanada ticaretinde yeniden yükselen tansiyon etkili oluyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, dün yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla İran’a ve ülkeye destek sağlayanlara karşı benzeri görülmemiş bir “ekonomik dışlama” operasyonu başlatıldığını söyledi. İran’ı ayakta tutan tüm ekonomik kaynakları keserek Tahran üzerindeki baskıyı artırmayı amaçladıklarını belirten Bessent, ABD silahlı kuvvetlerinin de “İran’ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmamasını sağlama” hedefinin gerçekleştirilmesi için gerekli zemini hazırladığını ifade etti.
Bessent, ABD ekonomisinin gücünün uzun soluklu bir mali operasyon yürütülmesine imkan sağladığını vurgulayarak, “İran, şu anda çok net bir tercihle karşı karşıya ve önünde yalnızca 2 yol var. Tam bir küresel izolasyon ve asgari düzeyde bir geçim ekonomisi ya da küresel ekonomiye yeniden entegre olma fırsatını barındıran, normale dönüş yolu.” ifadelerini kullandı.
Ayrıca İran’a destek veren ülkelerin ikincil yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceğine işaret eden Bessent, hiçbir ülkenin ABD yaptırımlarının kapsamı dışında olmayacağını belirtti ancak yaptırımların zamanlamasına ilişkin net bir tarih vermedi.
Tahran yönetimi ise ABD’nin hamlelerine karşı “yaptırımlara tamamen hazırız” mesajı verdi.
Washington’un İran’a yönelik ekonomik baskısının diğer ülkelere de yayılabileceği ve Tahran’ın olası misilleme adımlarının enerji piyasalarında yeni riskler yaratabileceği endişeleri piyasalardaki belirsizliği artırıyor.
Özellikle ikincil yaptırım ve karşılıklı ekonomik tedbirlerin ticari gerilimleri derinleştirebileceği beklentisi, kısa vadede küresel ekonomik büyüme ve enerji talebini zayıflatabileceği, uzun vadede ise daha geniş çaplı bir ticaret savaşını tetikleyebileceği endişeleriyle petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.
ABD ile Kanada arasında tarife restleşmesi
Öte yandan, ABD ile Kanada arasındaki tarife restleşmesi de fiyatlar üzerinde etkili oluyor.
Birçok Kanada ürününe yüzde 50 gümrük vergisinin yürürlüğe girmesi öncesinde iki ülke arasında gerçekleştirilen müzakereler sonuçsuz kaldı.
ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, gelecek yıldan itibaren Kanada’dan ithal edilen otomobiller, kamyonlar, otomotiv parçaları ve çeliğe uygulanan gümrük vergilerinin yüzde 50’ye çıkarılacağını bildirmişti.
Kanada Başbakanı Mark Carney de cumartesi günü düzenlediği basın toplantısında, ABD’nin ticaret müzakerelerinde “ekonomik açıdan uygulanabilir olmayan ve adaletsiz” şartlar önerdiğini belirterek, işçileri, çiftçileri, aileleri ve işletmeleri korumak amacıyla Washington’ın yeni tarifelerine aynı oranda karşılık vereceklerini söylemişti.
ABD-Kanada arasındaki ticari gerilimin tırmanması, ekonomik büyüme ve dolayısıyla petrol talebinin olumsuz etkilenebileceği endişelerini güçlendirerek fiyatları baskılıyor.
Dolardaki yükseliş petrol fiyatlarını baskılıyor
Bunun yanı sıra, ABD’nin İran’a yönelik yaptırımları ve diğer ülkeleri dolar bazlı finansal sistemden dışlama tehdidi dolara olan talebi destekliyor. Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,1 seviyesinde bulunuyor.
ABD dolarının diğer para birimleri karşısında değer kazanması, dolar cinsinden fiyatlanan petrolü diğer para birimlerini kullanan alıcılar için daha pahalı hale getirerek talebi baskılayabiliyor.
Brent petrolde teknik olarak 91,19 doların direnç, 88,82 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.
