ABD’de doğum oranları uzun süredir düşüş eğilimi gösteriyor. Bugüne kadar bu düşüşün arkasında çocuk bakım masraflarının artması, doğum kontrol yöntemlerinin yaygınlaşması ve değişen yaşam standartları gibi ekonomik ve sosyal nedenler aranıyordu. Ancak yayımlanan yeni bir akademik çalışma, düşüşün başladığı kırılma noktası olarak 2007 yılını, yani ilk modern akıllı telefonun piyasaya sürüldüğü dönemi işaret ediyor.
Araştırmacılar, başlangıçta doğum oranlarındaki bu ani düşüşü 2008 yılında yaşanan küresel ekonomik krize bağladıklarını aktarıyor. Geleneksel ekonomik yaklaşımlar, kriz dönemlerinde azalan doğumların ekonomik toparlanmayla birlikte yeniden artacağını öngörüyordu. Fakat küresel ekonomi düzelse de doğum oranlarında beklenen artış gerçekleşmedi. Bu durum, bilim insanlarını ekonomik faktörlerin ötesinde, tam da o dönemde hayatımıza giren mobil geniş bant internet ve akıllı telefon ağlarını incelemeye yöneltti.
Gençler arasındaki düşüş dikkat çekici
Çalışmada, akıllı telefon altyapısının ilk dönemde hızlı yayıldığı bölgeler ile teknolojinin geç ulaştığı bölgelerdeki doğum oranları karşılaştırıldı. Sonuçlara göre, akıllı telefona ve mobil internete erken erişim sağlayan bölgelerde doğum oranlarının, diğer bölgelere kıyasla çok daha keskin bir şekilde düştüğü belirlendi.
Bu düşüşün en belirgin görüldüğü yaş grubunu ise gençler oluşturuyor. Akıllı telefonların hayatın merkezine yerleşmesiyle birlikte, özellikle 15-19 yaş arasındaki genç nüfusta plansız gebeliklerin ve doğum oranlarının ciddi oranda azaldığı gözlendi.
Akıllı telefonların sunduğu dijital dünya, gençlerin dışarıda yüz yüze vakit geçirmek yerine ekran başında sosyalleşmeyi tercih etmesine yol açtı. Uzmanlar, telefonların bir nevi fiziksel temasın yerini alan dijital bir ikame aracına dönüştüğünü ve bunun da doğal olarak hamilelik ihtimallerini ortadan kaldırdığını belirtiyor.
Bilim dünyası iki̇ye bölündü
Araştırmacılar, akıllı telefonların genel doğum oranı düşüşünün üçte biri ile yarısı arasındaki bir orandan doğrudan sorumlu olduğunu tahmin ediyor. Buna karşın, sosyal sağlık ve demografi alanında çalışan bazı diğer uzmanlar ise konuya daha temkinli yaklaşıyor.
Akıllı telefonların insan ilişkilerini ve evlilik yaşını etkilediğini kabul eden karşı görüşteki uzmanlar, bu durumu tek bir nedene bağlamanın yetersiz olacağını savunuyor. Bu uzmanlara göre konut maliyetleri, eğitim süresinin uzaması, kadınların iş gücüne katılımı ve modern doğum kontrol yöntemlerine erişimin kolaylaşması gibi çok katmanlı yapısal değişimler de bu süreçte aynı derecede rol oynuyor.
Araştırmayı yürüten kadro ise akıllı telefonların tek etken olmadığını ancak gözden kaçırılmaması gereken devasa bir faktör olduğunu vurguluyor. Doğum oranlarını artırmaya yönelik devlet politikalarının sadece maddi teşviklere odaklanmaması gerektiği, asıl çözümün insanları dijital dünyadan uzaklaştırıp yüz yüze sosyal etkileşime teşvik edecek alanlar yaratmaktan geçtiği ifade ediliyor.
