Dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinden Google, halk sağlığını tehdit eden ölümcül salgınlarla mücadele etmek için rotasını biyoteknolojiye çevirdi. Şirketin yaklaşık on yıldır gözlerden uzak bir şekilde yürüttüğü “Debug” girişimi, önümüzdeki iki yıl içinde Kaliforniya ve Florida eyaletlerini devasa bir test alanına dönüştürmeyi planlıyor.
ABD Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) onayına sunulan projeyle, özellikle ABD’de sivrisinek kaynaklı hastalıkların başında gelen Batı Nil virüsü ile St. Louis ensefaliti, Dang humması, Zika ve Sarı Humma gibi tehlikeli virüsleri yayan sivrisinek popülasyonunun kurutulması hedefleniyor. Kaliforniya’nın Riverside bölgesinde yeni Batı Nil virüsü vakalarının doğrulanması ise projenin zamanlamasının önemini artırıyor.
Kısırlaştıran bakteri ile doğal çözüm
Projenin temel stratejisi, laboratuvar ortamında “Wolbachia” adı verilen ve doğada kendiliğinden var olan bir bakteriyle enfekte edilmiş erkek sivrisineklerin doğaya bırakılmasına dayanıyor. Bu bakteriyi taşıyan erkek sivrisinekler, doğadaki yabanıl dişi sivrisineklerle çiftleştiğinde ortaya çıkan yumurtalar yaşayamıyor. Böylece hedef alınan zararlı sinek nüfusu zaman içinde doğal bir biçimde yok oluyor.
Bölge halkının en büyük endişelerinden biri olan “daha çok ısırılma” korkusuna da açıklık getiren uzmanlar, insanları yalnızca dişi sivrisineklerin ısırdığını, doğaya salınacak milyonlarca sineğin ise erkek olması sebebiyle yeni bir ısırma tehdidi yaratmayacağını vurguluyor. Yerel sinek kontrol ajansları da kimyasal ilaçlama yöntemlerine karşı bu tür biyolojik alternatiflerin uzun süredir araştırıldığını ifade ediyor.
Üretim robotlara ve yapay zekaya emanet
Google, bu devasa operasyonun lojistik ve üretim ayağını tamamen ileri teknolojiyle çözüyor. Milyonlarca sivrisineğin sağlıklı bir şekilde üretilmesi, cinsiyetlerine göre hatasız bir biçimde ayıklanması ve doğru bölgelere planlı bir şekilde salınması sürecinde yapay zeka algoritmaları ve gelişmiş robotik sistemler devreye giriyor.
Projenin ekolojik dengede kalıcı bir başarı yakalayabilmesi için ihtiyaç duyulan devasa ölçekteki üretim, bu otonom sistemler sayesinde sıfır hata ile gerçekleştirilebiliyor.
Kamuoyu haziran başında verilecek kararı bekliyor
Google’ın bu hamlesi Amerikan kamuoyunda büyük bir yankı uyandırırken beraberinde bazı tartışmaları da getirdi. Projeyi salgın hastalıkların önüne geçebileceği için heyecan verici bulanların yanı sıra, evlerinin arka bahçesinde milyonlarca yapay sineğin uçuşması fikrine sıcak bakmayan ve işlerin ters gitmesinden endişe eden vatandaşlar da bulunuyor.
Bazı bölge sakinleri, bu tür büyük biyolojik deneylerin kendi eyaletleri yerine başka yerlerde test edilmesini tercih ettiklerini belirtiyor. Çevre Koruma Ajansı, 5 Haziran tarihine kadar halkın görüş ve yorumlarını toplamaya devam edecek ve ardından deney izninin verilip verilmeyeceğine dair nihai kararını açıklayacak.
