Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin (DKC) doğusundaki Ituri eyaletinde başlayan Ebola salgını, uluslararası sağlık örgütlerini alarma geçirdi. Salgının ilan edilmesinin üzerinden henüz iki hafta geçmiş olmasına rağmen, vaka sayılarının ulaştığı boyut insani yardım kuruluşları tarafından “derinden endişe verici” olarak nitelendirildi.
Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü (MSF) Genel Direktör Yardımcısı Dr. Alan Gonzales, tıp tarihinde daha önce hiçbir Ebola salgınında bu kadar kısa sürede bu denli yüksek vaka artışı kaydedilmediğini vurguladı.
Sahadaki ekiplerin virüsün yayılma hızına yetişmekte zorlandığını belirten Gonzales, yüzlerce şüphelinin test edilmeyi beklediğini ve salgının gerçek boyutunun henüz tam olarak kestirilemediğini ifade etti.
Aşısı olmayan nadir tür mücadeleyi zorlaştırıyor
Sağlık uzmanlarını en çok endişelendiren hususların başında, salgına yol açan virüsün “Bundibugyo” adı verilen nadir bir Ebola türü olması geliyor. Dünya çapında bilinen yaygın Ebola türlerinin aksine, Bundibugyo varyantına karşı geliştirilmiş ve etkinliği kanıtlanmış bir aşı veya özel bir ilaç tedavisi bulunmuyor.
Yakalanan her üç kişiden birinin ölümüne yol açan bu tehlikeli virüsle mücadele, şu an için yalnızca hastaların karantinaya alınması ve semptomları hafifletmeye yönelik yoğun destek tedavileriyle sınırlı kalıyor.
Bölgedeki insani krizi yerinde incelemek üzere salgının merkez üssü olan Bunia kentine giden Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Başkanı Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, virüsün yayılmasını durdurmak amacıyla uygulanan sınır ve havalimanı kapatmalarının tıbbi yardımları geciktirdiğini açıkladı.
Kongo’nun doğusunda uzun süredir devam eden iç çatışmalar da sağlık ekiplerinin güvenliğini tehdit ederek filyasyon ve ilaçlama çalışmalarını sekteye uğratıyor. Salgının komşu ülke Uganda’ya da sıçrayarak can kaybına yol açması üzerine, uluslararası uçuş hatlarında ve bölge havalimanlarında zorunlu dezenfektan istasyonları kurularak geniş çaplı hijyen seferberliği başlatıldı.
Cenaze gelenekleri virüsü yayıyor
DSÖ lideri Ghebreyesus, yerel halka seslenerek salgının kontrol altına alınabilmesi için geleneksel alışkanlıkların geçici olarak askıya alınması gerektiği uyarısında bulundu. Özellikle hayatını kaybeden yakınlara son görev amacıyla yapılan dokunma ve yıkama ritüellerinin, virüsün salya, kan ve ter gibi vücut sıvıları yoluyla sağlıklı insanlara hızla bulaşmasına zemin hazırladığını hatırlattı.
Öte yandan Brezilya gibi uzak coğrafyalarda da Kongo’dan dönen ve Ebola şüphesi taşıyan kişilerin karantinaya alınması, yerel bir salgın olarak başlayan krizin küresel bir tehdide dönüşme potansiyelini gözler önüne seriyor.
