ABD ile İran arasındaki müzakere süreci, karşılıklı yalanlamalar ve arka plan diplomasisiyle karmaşık bir hal alırken, tarafların bazı temel başlıklarda anlaşmazlıklarını sürdürdüğü bildirildi.
TRT Haber Washington Muhabiri Tuna Şanlı’nın aktardıklarına göre, geçtiğimiz hafta boyunca her iki ülke, basına yansıyan mutabakat zaptı iddialarını reddetse de cuma günü ABD Başkanı Donald Trump ve Tahran yönetiminden gelen son açıklamalar, müzakerelerin arka planda devam ettiğini teyit etti.
Görüşmelerin bazı konularda mesafe katettiği, ancak hayati öneme sahip başlıklarda henüz bir sonuca varılamadığı belirtiliyor.
Trump’tan Hürmüz ve uranyum teklifi
ABD Başkanı Donald Trump, Cuma günü yaptığı yazılı açıklamada, İran’a yönelik ablukanın kaldırılması karşılığında Tahran’dan Hürmüz Boğazı’nı sivil deniz trafiğine tamamen açmasını talep etti. Trump, bu adımın atılması halinde boğazda mahsur kalan gemi personelinin evlerine dönebileceğini vurguladı.
Başkan Trump ayrıca, İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ABD tarafından, İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) iş birliğiyle bölgeden çıkarılarak imha edilmesini içeren bir teklifi de gündeme getirdi.
“Durum Odası”nda kritik mesai
Trump, söz konusu tekliflerin ardından Beyaz Saray’da “Durum Odası”na (Situation Room) geçerek Ulusal Güvenlik ekibiyle yaklaşık iki saat süren bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantıdan nihai bir karar çıkmazken, ABD’li yetkililer Başkan Trump’ın “kırmızı çizgileri” gözeten bir tutum sergilediğini ve İran’ın nükleer silaha sahip olmasına asla izin verilmeyeceği yönündeki kararlılığını yinelediğini bildirdi.
Çözüm bekleyen üç kritik başlık
Washington ve Tahran arasındaki müzakerelerde karşılıklı anlayışa varılan alanlar olsa da şu üç ana başlıkta anlaşmazlığın devam ettiği ifade ediliyor.
Bunlar; Zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceği ve nükleer faaliyetlerin kapsamı. Boğazdaki kısıtlamaların hangi ülkenin atacağı ilk adımla kaldırılacağı meselesi. İran’a yönelik ekonomik yaptırımların hangi takvimle ve hangi koşullar altında kaldırılacağı. ABD Başkanı Trump’ın bu hafta sonunu Washington’da geçirecek olması, Ulusal Güvenlik ekibiyle yeni temasların kurulabileceği ve arka planda devam eden görüşmelerde yaşanabilecek olası bir gelişmeye anında müdahale edilebileceği şeklinde yorumlanıyor.
