Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda’yı etkisi altına alan Ebola salgını karşısında harekete geçerek “uluslararası öneme sahip halk sağlığı acil durumu” ilan etti.
Salgında şu ana kadar en az 88 kişinin hayatını kaybetmesi ve 300’den fazla şüpheli vakanın bulunması üzerine alınan bu kararın, durumun ciddiyetini yansıtacak şekilde resmi acil durum komitesi toplanmadan önce hızla açıklandığı belirtildi.
Hastalığa yol açan ve virüsün en nadir görülen türlerinden biri olan Bundibugyo virüsüne karşı henüz onaylanmış bir aşının, tedavinin veya spesifik bir testin bulunmaması endişeleri daha da artırıyor.
Subtropikal Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Afrika CDC), kıta genelinde de bir acil durum ilan etmeye hazırlanırken, kurumun en üst düzey yetkilisi salgının ulaştığı boyut nedeniyle panik modunda olduğunu söyledi.
Yaşanan can kayıplarına rağmen ellerinde destek sağlayacak ilaç ve aşı olmadığını belirten yetkililer, Batı dünyasının Afrika’daki krizlerin küresel uçuş ağları nedeniyle kendilerini de tehdit ettiğini anlaması gerektiği uyarısında bulundu.
Sağlık yetkilileri, salgının ilk aşamalarında denenebilecek potansiyel aşı ve tedaviler için erken aşamadaki üreticilerle görüşmeler yürütüyor.
Bölgedeki kayıt dışı sağlık merkezlerinde ise eldiven ve sabun gibi en temel enfeksiyon kontrol malzemelerinin bile son derece yetersiz olduğu bildiriliyor.
Çatışma bölgelerinde yayılım hızlanıyor
Salgının merkez üssü olan Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin Ituri eyaletinde halk, her gün birden fazla cenaze kaldırdıklarını söyleyerek büyük bir korku içinde olduklarını belirtiyor. Bölgedeki iç çatışmalar nedeniyle nüfusun sürekli hareket halinde olması ve insanların kalabalık ortamlarda iç içe yaşaması virüsün yayılmasını kolaylaştırıyor.
Nitekim hayatını kaybeden bir hastanın eşinin, virüsü kapmış halde seyahat etmesi sonucu çatışma altındaki Goma şehrinde de ilk vaka doğrulandı. Ayrıca Uganda’nın başkenti Kampala’ya seyahat eden kişilerde de virüsün tespit edilmesi, bölgesel yayılım riskinin ne kadar yüksek olduğunu kanıtlıyor.
Uzmanlar, küresel acil durum ilanının etkilenen bölgelere hızlıca kaynak ve uzman desteği sağlamak için kritik bir adım olduğunu vurguluyor. Geleneksel olarak bir virüsten diğerine geçişin ya da yeni bir tedavi protokolü uygulamanın on yılı aşan bir zaman ve yüksek maliyet gerektirdiği biliniyor.
Henüz bir pandemi aşamasına gelinmemiş olsa da virüsün yayılma hızı ve mevcut korumasızlık göz önüne alındığında, dünya genelindeki sağlık örgütlerinin sınır ötesi koordinasyonu sağlamak ve laboratuvar test kapasitelerini acilen bölgeye ulaştırmak için dayanışma içinde hareket etmesi gerekiyor.
