Haaretz gazetesinde, Hayfa Üniversitesi Orta Doğu ve İslam Araştırmaları Bölümü’nden Elad Giladi’nin “İran Savaşı yeni bir bölgesel düzen yaratabilir, daha az ABD, daha çok Türkiye” başlıklı analizi yayımlandı.
Savaşla birlikte bölge ülkelerinin savunma stratejilerinde köklü bir değişikliğe gittiği belirtilen yazıda, kapalı kapılar ardındaki diplomatik temaslarla ABD’ye olan güvenlik bağımlılığını “en aza indirmenin” yollarının arandığı kaydedildi.
Özellikle Körfez ülkelerinin güvenlik ve ittifak arayışlarını yeniden şekillendirme arayışında olduğunun altını çizen yazıda, “Türkiye bu düşüncenin geliştirilmesinde kilit bir rol oynuyor gibi görünüyor.” ifadelerine yer verildi.
Türkiye’nin son dönemde Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile ilişkilerini stratejik bir boyuta evirdiği vurgulanan yazıda, 19 Mart’ta Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanları arasındaki dörtlü zirvenin bu yeni arayışın en somut örneği olduğu ifade edildi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın daha önce dile getirdiği “Bölge ülkeleri kendi sorunlarını çözmezse dış güçler kendi çıkarlarını dayatır.” yaklaşımının, Riyad ve diğer Körfez başkentlerinde karşılık bulduğuna işaret edilen yazıda, Türkiye’nin gelişmiş savunma sanayisinin Körfez ülkeleri için ABD’ye alternatif bir “güvenlik çeşitlendirmesi” sunduğuna dikkat çekildi.
– ABD’ye güvenlik bağımlılığını kademeli sonlandırma çabası
Yazıda, Körfez ülkelerinin ABD ile ilişkilerini tamamen koparmak niyetinde olmadığı ancak Washington’u “tek güvenlik garantörü” olarak değil, bir “partner” olarak konumlandırmak istediği belirtildi.
ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan savaşın Türkiye’nin etkisini arttıracak bir dönüm noktası olduğu belirtilen yazıda, şu ifadelere de yer verildi:
“Savaşın yalnızca İsrail ile İran arasındaki caydırıcılık dengesiyle değil, aynı zamanda Körfez ülkelerinin ABD’ye olan güvenlik bağımlılıklarını ihtiyatlı ve kademeli bir şekilde sonlandırarak, içeriden inşa edilen bir bölgesel düzenin imkanlarını aramaya başladığı an olarak hatırlanması muhtemeldir.”
– İsrail, denklem dışı kalabilir
Körfez ülkelerinin misillemeler nedeniyle İran’a ilişkin İsrail ile benzer kaygılar taşıdığı öne sürülen yazıda, ancak söz konusu ülkelerin Tel Aviv ile siyasi olarak aynı blokta görünmekten kaçındıkları belirtildi.
Yazıda, bu durumun Türkiye’nin merkezinde olduğu yeni bölgesel yapıda İsrail’in “dışarıda kalmasına” neden olabileceği yorumuna da yer verildi.
İsrail gazetesi: “Savaş sonrası bölgesel düzende ABD’nin etkisi azalırken Türkiye’nin etkisi artacak” yazısı ilk önce Kıbrıs Hakikat üzerinde ortaya çıktı.
